• Home

AS CORES

Non é preciso lembrarlles todas as sensacións e evocacións do que, en definitiva, non é senón unha impresión. Esta impresión, non obstante, insinúa maxestuosidade, claridade e reivindicación. Non é poético, non, non é coma un pó lunar que contaxia solemnidade e transmite pureza. Tampouco é, malia o que digan os máis puristas, un raio de luz. Por suposto, non pecaría de simplista dicindo que é de esperanza. O meu raio -concédanme tan exacerbada individualidade- prodúcese no medio dunha tormenta, xera un pulso e a súa sempiterna e inevitábel victoria maniféstase ante os súbditos, os cales sofren a insinuación de que algo de suma relevancia acontecerá. O son ignorarémolo porque non merece a máis mínima atención e a súa calidade, de cuantificala, padecería de expoñentes negativos.

A impresión prodúcese na retina, teño entendido. Claro que isto, para min que me epitomizo coma humanista, é o contexto. Para os actores, o escenario. Para de quen veño a falar, o terreo de xogo. Este biótopo é un lugar inherentemente repleto de preocupacións e a flora e fauna que alí viven teñen un xeito peculiar de se relacionaren. Non entrarei en materia máis que para advertir: a súa cooperación é deficiente e o resultado é un hábitat formado por unha comunidade miserenta e chea de tristura. Non cómpre dicir que quen reflicte e absorbe este raio é o biótopo, a fauna do lugar. A min gústame pensar, debe ser pola influencia natural da miña terra celta, que máis aló hai algo que se ocupa de xulgar o que pasa en todos os recunchos do meu hábitat; se existise aqueloutro espírito de xustiza omnipresente, condenaría impertérrito a aquel raio.

Comentaba, antes de me entreter con deliberacións, senón filosóficas, si sentidas e, agora que as leo, estimadas, que eu teño unha impresión. Segundo os caprichosos números, que deciden como será o raio, eu terei unha ou outra impresión. Sen embargo, coma a morte e, desexo, o sufraxio, a miña impresión é tamén universal. Estes raios detestan os números e a súa exactitude. Cando lles mencionan as matemáticas, rinse e choran. Rin porque saben que se esa ciencia se materializase esta non podería pensar, reflexionar, e polo tanto compadécena e, co sufrimento que lle ocasionou a mesma, rin. Pero tamén choran porque saben que o poder daquela ciencia radica na crueldade, non das súas verbas, senón das súas variacións e porcentaxes. Irrevente ante a ciencia, pois, dou por feito que o raio escoita. Escoitar, escoita. Atender, atende. Actuar coma é debido? Nunca. Escoita e obra. Atende á reacción e en base a esta leva a cabo magníficas modificacións conductuais. E a derradeira ladaíña, a de actuar coma cómpre fica só nalgúns inhóspitos lares que, á mantenta, non merecerán hoxe a nosa atención. Digo “á mantenta” dado que creo que cómpre deixar de meditar e pasar a actuar. Mais na miña opinión, debemos actuar no noso hábitat, influir no noso biótopo e logo, ao sumarmos pequenas accións individuais, teremos mudado o mundo, o ecosistema, vaia. As matemáticas, deixaba caer antes, son logo unha parte nuclear do raio debido a que determinan o seu alcance e modelan a miña impresión. Outra vez máis, a mocidade, piar do biótopo, absorbe este raio. Para ben ou para mal. De aí que a antano matemática racionalidade sexa hogano a rídicula traslación á realidade, ao ecosistema, dun filme enmarcado no drama perdido en carteleira.

A miña impresión varía segundo a miña distancia do biótopo que absorbe o raio. Hai quen, e inclúome neste grupo, adolecendo de certa perspectiva histórica, aínda fai discursos aludindo á solidariedade. En contraposición á retórica, o certo é que a miña impresión dun raio que loce negativo na miña comunidade é unha coitelada ou, sendo máis condescendentes e, por tanto, menos visuais, coma un raio que se di de centro. Direi que aquel raio que mencionaba é para min sintomático da nosa desgraza colectiva. En calquera caso, direi que a cantidade de luz no ambiente tamén inflúe. É dicir, que se o meu hábitat e o meu biótopo están ben, eu non serei tan pesimista en canto á miña impresión.

Si, amigos e amigas, falo das cores. Esa é a miña impresión: a cor. O raio, a clase política e as súas decisións. E o biótopo, a cidadanía. Dise que as cores son subxectivas, e cos meus apuntamentos recentes non podo senón facer miñas, coma de feito fago, esas verbas. Son subxectivas as impresións, en efecto, pero é obxectivo o dano que ocasionan. Non ousen dicir a quen non pode comer que a súa é unha impresión subxectiva. Si, efectivamente, para min a pobreza, a desigualdade ou a intolerancia son cores. Porén, ao velas, só ves unha cousa: a ignorancia.

Apuntamento: acotío os raios provocan incendios pero arde a fauna, a flora, resumindo, o biótopo.
  • Hits: 546

O CAMPO DE ESPIGAS

No medio da chaira beixe érguese unha formación de areísca con buratos abruptos. A través dun dos ocos pode albiscar as engurras escarlatas dunha túnica. Alertada, abale a Lhoud para despreguizalo. 
Na construción areosa aparece un grupo de seres ataviados con veludos escuros. Axudándose de farrapos enlazados, descenden reptando desordenadamente sobre o monte de grava. En canto o brillo oxidado dunha espada refolgue longamente aos pés dun ceo enverdecido, ela toma a Lhoud pola man e botan a correr en dirección contraria.
Cedo se adentran nunha zona frondosa. Ámber guíase polo trazado vago dunhas herbas pisadas, co pulso acelerado á altura do pescozo. A través dos troncos adiviñase unha extensión dourada de espigas escravizadas pola brisa do oeste. Uns metros máis adiante, chegan a unha poza a través dun barranco enlamado. Arredor da superficie borrosa da auga nacen nenúfares e musgos estraños. Lhoud axeónllase para rozar a charca estancada coas xemas dos dedos. Acto seguido, saca a camisa de lino marrón e apóiaa nunha cortiza amarelenta, lanzándose cara o fondo da laga antes de que Ámber poida reaccionar. Sen dubidalo, a rapaza somérxese tras el, totalmente vestida. A auga está fría e córtalle a respiración. Nada enerxicamente ata remoer a auga do fondo, sentindo a presión aumentar nos pulmóns. No lado dereito da poza ábrese unha cova dunha escuridade desolada. Ámber vese arrastrada pola corrente e agárrase a unha rocha escorregadiza, bracuñando. Agora están nunha especie de cúpula coas paredes decoradas con lousas caligafriadas. Ao saír por unha porta rosada, a calidez dun sol reconforta as súas peles enchoupadas.
Non teñen tempo para aledarse. Agora corren ao descuberto, por un carreiro asfaltado entre a explanada de céspede descolorido.  A ambos lados, edificios grises e arruinados réndense ante a calor radiante. Trátase dunha especie de cidade pantasma que se deita máis alén do horizonte nunha liña abrasante. Lhoud rompe a traxectoria para deterse á sombra dun muro sobre o que se dilata un campo de fútbol. Inclinado, coas mans venosas apertadas sobre os xeonllos, respira asmaticamente. De súpeto, un movemento atrae a súa atención no reflexo dun poste da luz. Xírase bruscamente para comprobar que o exército de capas avermelladas está a dous centenares de metros deles. Lhoud desenvolve un pano atado á altura do estómago e empuña unha navalla. Rube polo muro, rascando as pernas, e comeza a cortar coas mans espasmódicas a rede verde que separa o campo de fútbol.  O grupo achégase velozmente. A uns 50 metros de distancia, unha muller de cute negra sinala a Ámber. Nese mesmo intre, un anaco circular de tea verde cae nos pés da moza e esta esperta dunha parálise de pavor, atravesando axilmente o furado aberto por Lhoud. A partir de aí todo acontece moi rápido. Un adulto de cabelos brancos e lasos racha a rede cun golpe de espada xusto detrás deles, esmagando o silencio queimado do ambiente. Eles corren cara os vestiarios do complexo.
Ámber é máis rápida ca Lhoud.
Ámber non mira atrás.
Cando a rapaza, cegada polo sol apocalíptico do exterior, alcanza a entrada destinguida do estadio de fútbol, lánzase contra a primeira sala e impele a porta para pechala. Segundos antes de que a porta rebote contra o marco, estremecéndose nos seus gonzos, Ámber cae para atrás a cámara lenta, vendo como o fío dunha espada con empuñadura de prata se enche da sangue de Lhoud ao cravarse na súa columna. A última face do seu amigo conxestionase momentaneamente e o corpo pálido de Lhoud impacta cun son bestial contra a porta dun cuarto agora sumido na escuridade.

Breixo desconectou o cable azul da pulseira metálica no seu pulso. A súa irmá mirábao mentres engulía unha torrada de amorodos, a espera dunha resposta.
- Si que é intenso, si. - exhalou aire mentres se situaba de novo na normalidade da cociña do seu apartamento. Un zunido de fondo aínda languidecía na súa mente alterada. 
Laura lambeu dos dedos os restos de marmelada e levou as mans á caluga. Coidadosamente, extraeu o outro extremo do cable dunha pequena circunferencia de aceiro na unión co seu pescozo. Ao arrancalo, a moza non puido evitar que se plasmase na súa boca un aceno de incomodidade.
- Outra vez apareceu a famosa escena do campo de espigas, por certo.
- Pois no soño orixinal non estaba. A ver se o arranxan os bugs dunha vez, que os arquivos andan a se mesturar todo o tempo. Agora que o dis, creo que hai unha actualización que configurar. - Laura observou de esguello á máquina ovalada.
Mentres tanto, Breixo erguerase para verter nunha cunca de flores un pouco de leite.
-  O que está claro que non te aburres de noite. - comentou. A continuación, pechou o cartón de leite e apuntouna comicamente co índice - Sabes o que penso? Que pasas demasiadas horas cos videoxogos eses.
  • Hits: 439

SUPERBURUARGIAK

Endika, Leire, Kepa eta Garazi lurrean eserita zeuden adi-adi amona Kattalinen istorioa entzuten:

“Bazen behin, animalia talde bat. Animalia haiek gure antza zuten, baina txikiagoak eta iletsuagoak ziren. Sabanan bizi ziren eta alde batetik bestera mugitzen ziren fruituak eta sustraiak bilatzeko; noizean behin, hildako animaliaren bat ere jaten zuten.

Talde hartan bazen bat beste guztiak baino buruargiagoa zena, eta inguruan zegoen guztiari adi-adi begiratzen zion. Egun batean ohartu zen tximistek batzuetan sua sortzen zutela. Harrigarria egiten zitzaion sua; horregatik, orduak igarotzen zituen hura aztertzen. Azkenean, kontrolatzea lortu zuen. Suak abantaila ugari ekarri zizkion taldeari: alde batetik, animaliak uxatzeko balio zuen, esaterako, lehoiak; eta, beste alde batetik, haragia sutan egin zezaketen, gordinik baino askoz hobeto!

Urteek aurrera egin zuten, buruargia eta bere taldeko batzuk hil egin ziren, eta beste batzuk jaio. Jaiotzen ziren horien artean, buruargiak ere baziren. Hauek inguruan zuten guztian interesa zuten eta guztia ikertzea eta hausnartzea gustatzen zitzaien. Pentsatu eta pentsatu, tresna ugari asmatu zituzten: labanak, aizkorak, jostorratzak… Lehenik harria eta hezurrak erabiltzen zituzten horretarako, baina beranduago burdina aurkitu zuten, eta geroago brontzea egiten ikasi zuten! Naturan erabilgarriak ziren baliagai ugari zeudela ikusi zuten. Zenbat eta gehiago ezagutu naturan zegoena, orduan eta ideia gehiago zituzten eta, beraz, orduan eta material eta tresna gehiago egiten zituzten. Baina ez hori bakarrik, zenbat eta gehiago jakin, orduan eta gehiago jakin nahi zuten. Buruargiei esker, naturan zeuden material ugari nola erabili ikasi zuten eta, horrela, bizimodua errazagoa zen taldearentzat: jadanik ez zegoen alde batetik bestera ibili beharrik jatekoaren bila. Etxeak eraiki zituzten eta etxe inguruan, batetik, landareak ereiten zituzten eta, bestetik, animaliak zaintzen zituzten. Gainera, etxean erabiltzeko, mugitzeko zein komunikatzeko gailu ugari asmatu zituzten. Horregatik, gero eta erosoagoa zen bizimodua. Haatik, bizimodua zenbat eta erosoagoa izan, orduan eta erosoagoa izatea nahi zuten.

Buruargi batzuek jakin-mina soilik zuten, eta gehiago ikasi nahi zutelako ikertzen zuten. Beste batzuek gainerakoei lagundu nahi zieten eta, horregatik ikertzen zuten. Baziren batzuk euren mesedetarako ikertzen zutenak ere, besteei eragindako kalteez arduratu gabe. Hala ere, buruargiek elkarrekin partekatzen zuten ikasitakoa. Modu horretara, gehiago ikasten baitzuten, eta errazago ikertzen baitzuten. Urte asko pasa ziren, eta buruargien jakintza asko handitu zen lehen buruargi hark zekienarekin alderatuta.

Baina eurek egindako lanak ondorio txar batzuk ere izan zituen. Egun batean, buruargi batzuk konturatu ziren, behar adina informazio izan gabe hartutako erabaki batzuek ingurunean kalteak sortu zituztela: lurra, ura eta airea kutsatuta zeuden; animalia eta landare ugari desagertu egin ziren, eta beste asko ez zeuden batere ondo; bizidunen arteko oreka puskatu egin zuten; zaborra edonon pilatuta zegoen; planetako tenperatura igoarazi egin zuten… Konturatu ziren ez bazuten zerbait egiten, arazoak izango zituztela bizitzeko. Eta hori ez zutenez gertatzerik nahi, talde guztiari jakinarazi nahi izan zioten zer gertatzen ari zen. Alabaina, taldeko asko oso eroso bizi ziren, eta ez zuten euren bizimodua aldatu nahi. Ez zitzaien gustatzen buruargiek esaten zutena:
- Buruargi horiek ez dakite zer esaten ari diren – zioten haserre-. Hainbeste urtean horrela bizi izan bagara, zergatik ezin dugu horrela jarraitu?
- Begira, guk datuak ditugu; frogak. Hau benetan gertatzen ari da, eta ez badugu zerbait egiten aldatzeko, gure bizitza erabat aldatuko da urte gutxiren buruan, baina ez zaigu gustatuko etorkizuna!- Buruargiek ez zuten etsi nahi, eta indar guztiak jarri zituzten ingurumenaren alde borrokatzeko.”

Bere bilobei begira geratu zen amona.
- Amona, zergatik isildu zara?- galdetu zuen Kepak.
- Nola bukatzen da istorioa?- jakin nahi zuen Garazik.
- Buruargiek zerbait asmatuko dute dena konpontzeko, ezta?- Leire itxaropentsu zegoen.
- Bai, gora superburuargiak!- oihu egin zuen Endikak.

Amona Kattalinek irribarre handi bat egin eta galdetu zien:
- Superburuargiek esandakoa entzun eta serio hartuko duzue?
- BAI!- oihu egin zuten laurek batera.
- Eta zuek ere superburuargiak izango zarete?
- Bai!
- Nik laborategian egingo dut lan- esan zuen azkar Endikak.
- Ba nik nahiago dut mendian ibili. Txoriak asko gustatzen zaizkit- azaldu zuen Leirek.
- Nik matematikak erabiliko ditut- gehitu zuen pozik Garazik.
- Ba nik... - Kepak zalantza handiagoa zuen- nik kutsadura ikertuko dut!

Amonak are eta irribarre handiagoa egin zuen:
- Orduan, ziur istorioa ondo bukatuko dela.
  • Hits: 421

BURUA ETA GORPUTZA BAT EGINIK

Begiak ireki nituen, non nengoen jakin gabe. Argi zuri eta distiratsu bat aurrean neukan. Hots batzuk entzuten nituen, baina ez nintzen gai ahots horiei aurpegia jartzen, ez baitnituen ezagutzen.

- Badago, esnatu da! – horietako ahots batek oihukatu zuen. Nitaz hitz egiten zegoen, ni esnatu nintzen bai, baina non? Eta zergatik zegoen hainbeste jende nire inguruan, nire zain.

- Kontuz, poliki-poliki egin behar dugu. Atera guztiak, mesedez. – Ahots leun batek guztiak kanporatzera gonbidatu zien, eta nirekin bakarrik geratu zen. – Nola zaude? Zelan sentitzen zara?

- Ondo… baina non nago?

- Zer da gogoratzen duzun azken oroitzapena?

- Ba… - egia esan, ez nuen ezer gogoratzen. Hotzikara batek gorputz osoa zeharkatu ninduen. Kezkatuta, urduritasuna nire buruaz jabetu zen.

- Lasai, normala da, pixkanaka-pixkanaka oroimena berreskuratuko duzu. Orain zure logelara eramango zaituzte. Ospitalean zaude, nire izena June da, eta edozertarako hemen nauzu, medikua naiz eta zure ebakuntzaren arduraduna izan naiz. - Beste azalpenik eman gabe, nire ohea mugitzen hasi zen, eta logela batean sartu ninduten.

Nire garunari zukua ateratzen saiatu nintzen, indar eta ganora guztiarekin gogoeta egin nuen, ia zeozer gogoratzen nuen. Ezer ere ez. Ez nuen lortzen. Kostata, zutunik ipini nintzen. Gela bueltaka hasi zen nire buruan, zorabiatuta nengoen. Hala ere, komunera hurbiltzea erdietsi nuen. Ispilu aurrean ezezagun bat ikusten ari nintzen. Nor zen hori? Nor zen bera?

Ohera bueltatu nintzen, lehertuta nengoen. Nekez heldu nintzen, eta behin oheratuta, begiak itxi eta lotan gelditu nintzen berehala.

Ametsetan, flash moduko batzuk agertu zitzaizkidan: Ume batzuk jolasten eta barreka, gizon bat nire lepoa musukatzen, olatuak hondartzaren kontra behin eta berriro jotzen. Bat batean esnatu nintzen, bihotzaren taupadak topera neuzkan. Nortzuk ziren ume horiek? eta gizona? Beraiekin amestu banuen, horrek esan nahi zuen ezagutzen nituela.

Buruari gogor eman nion, eta irudi berdinak ikusten nituen: umeak barreka, gizona musuka, hondartza… Behin eta berriro. Orduan, medikuak logelan sartu ziren; June, beste bi gizonekin.

- Nola zaude gaur? Hobeto? Zeozer gogoratzen duzu? – Junek galdetu zidan.

- Bai. Hiru umerekin eta gizon batekin amestu egin dut. Beharbada, zeozer esan nahi du horrek. – Ohartu nintzen nola begiratzen ziren beraien artean.

- Nire izena Igor da, eta ospitaleko psikologoa naiz - eskumaldean zegoen gizona hitz egiten hasi zen.

– Zure ametsetan ikusitakoak, zure familia da, senarra eta hiru sema-alabak. Kotxe istripu batean hil ziren guztiak orain dela zazpi hilabete. Zu larri atera zinen istriputik, baina bizirik. Koman egon zara denbora guzti honetan zehar. Medikuek lortu dute azkenean, teknika berritzaile bati esker, zure burua salbatzea.

Hirugarren gizonak ispilu bat eskaini zidan.

- Ezagutzen duzu zure aurpegia? – Junek galdetu zidan.

- Ez. – Berriro begiratu ziren beraien artean. – Zertan datza erabili duzuen teknika berritzaile hori? – galdetu nien jakinminez, umeen eta gizonaren aurpegiak burutik kendu ezinik.

- Zera, - hasi zen Igor – orain arte egin ez den transplante bat egin dizute.

- Zure garuna beste gorputz batean transplantatu dugu – bukatu zuen Junek, harira, beste itzulirik eman gabe.

Hitzik gabe gelditu nintzen. Zer?

- Zure egoerak ez zeukan itxura onik, eta teknika honekin, nahiz eta zure gorputza ezin salbatu, zeren eta zure bihotzak ezin zuen bakarrik lan egin, zure garunak ondo funtzionatzen zuen, beraz, paziente ezin hobea zinen proba honetarako.

- Proba? Hori da ni naizena? Proba bat?... – Ni, biokimikan lizentziaduna nintzen, eta zientzialari moduan, ikerketen alde nengoen, baina ez edozein preziotan. Non zegoen bioetika kontseilua kasu horretan?

Ezer esan gabe, eta nire haserrea antzematen, hiru medikuak gelatik irten ziren. Hurrengo egunetan hainbat mediku, erizain, ikertzaile, psikologo, kazetari… sartu ziren, baina nik ez nuen inorekin hitz egin nahi. Azkenean, alta eman zidaten, eta nire etxera joaten utzi ninduten. Ordurako, dena gogoratzen nuen. Ezagutzen ez nuen gauza bakarra, nire gorputz berria zen.

Kaletik, pausoz pauso, aurrerantz joaten nintzen, nire oinetara begira, lehenengo hanka batekin, gero bestearekin. Noren hankak ote ziren horiek?

Ametsetako hondartzara heldu nintzenean, olatuak ailegatzen ziren ertzeraino hurbildu, eta hortxe eseri nintzen. Nireak ez ziren begiekin, iluntzea ikusten gelditu nintzen; nirea ez zen sudurrarekin, itsasoaren usain bereizgarria sentitzen nuen; nireak ez ziren belarriekin, olatuen hotsa entzuten nuen; nireak ez ziren oinekin, ura sentitzen nuen atzamarren artetik sartzen… Bizitzan aurrera egiteko gai izango nintzen nirea ez zen gorputz batean?
  • Hits: 427

ESCOLA D'ESCRIPTURA

EUSKAL ETXEA

AEELG

EDITORIAL GALAXIA

METODE

INVESTIGACIÓN Y CIENCIA

EL HUYAR

AELC

BIBLIOTEQUES DE BARCELONA

ESCUELA DE ESCRITORES

ESCUELA DE ESCRITORES

IDATZEN

EFERVESCENCIA