Nado para migrar

A casa da tía Tareixa era coñecida en toda a aldea pola beleza das súas roseiras. Durante os meses de inverno, tía Tareixa multiplicaba os arbustos, cravando anacos de talo en macetas de barro. Ao chegar a primavera transplantábaos, elixindo para cada un o mellor emprazamento.

Nesas andaba a muller cando Avión chegou ao pobo, despois dunha longa viaxe que se iniciara en África. Tras sobrevoar a contorna, decidiu instalarse baixo o tellado da tía Tareixa, por seres un lugar tranquilo, soleado e abrigado do vento e a chuvia. E para celebralo comezou a xirar arredor da casa, dando voltas e máis voltas, mentres entoaba unha alegre canción.

Ao cabo, unha femia acoplouse á súa danza. A parella desprazábase cunha sincronización perfecta, interpretando unha elegante marcha nupcial.

Así foi como Anduriña e Avión emparellaron e iniciaron a construción dun fogar común. Ramiña a ramiña, co barro e o cuspe para fraguar a mestura, ambos os dous paxaros inauguraron un niño que axiña comezou a facerse pequeno coa posta dos primeiros ovos. A femia apenas os abandonaba, quecéndoos coa calor do seu pequeno corpo negro azulado e branco.

Os ovos escacharon despois de dúas semanas. Tristán e as súas tres irmás viron a luz un fermosísimo día do mes de abril. Anduriña alimentaba aos seus cativos con pequenos insectos. Tanta fame tiñan que calquera deles era devorado con avidez, entre un concerto de rechouchíos! Mais o padal de Tristán comezou a facerse esixente o día que probou unha exquisita libélula e unha tenra bolboreta. Que insípidos resultaron entón todos os bocados anteriores!

Os pitiños foron medrando, e tras vinte días sen saír do niño, os pais decidiron que xa era o intre de comezar as prácticas de voo. Toda a familia, en ringleira, iniciou a andaina camiñando polo borde do beirado, ata chegar a un cable tenso ó que a tía Tareixa chamaba liña telefónica. Os cativiños desprazábanse por ela coidadosamente, intentando manter o equilibrio, coma os funambulistas dun circo imaxinario. Papá empurraba coa cabeza ás femias, que axiña perderon o medo e planearon con decisión. Mais Tristán aferrábase ao fío coas súas pequenas unllas. Había tantos estímulos ao seu redor que non era quen de concentrarse no seu propio sistema de navegación! Que estoupido de cores! O sol radiante sobre un ceo intenso; o tellado vermello; a delicada herba; e, contra a resplandecente parede, aquel pequeno arbusto con follas de borde serrado entre as que asomaba un bico amarelo de delicada fragrancia.

Tan absorto estaba na contemplación da roseira que o empurrón de Mamá pillouno desprevido. Caía a unha velocidade de vertixe, e sen saber que facer, comezou a mover desesperadamente as ás. De xeito torpe conseguiu manterse no aire, para, finalmente, se pousar na herba dando tombos. Aquela non fora a mellor das aterraxes!

Un tanto aturdado achegouse dando choutiños ata a parede branca. E, sen darse conta, descubriuse á sombra da roseira. Intentou trepar ás ramas, seguindo o rastro dun perfume que se metera tan dentro dos seus miolos coma as espiñas nas súas febles patas. E o que atopou foi un labirinto amarelo e mol. Como gozaba despegando co seu pequeno peteiro aqueles pétalos pechados! Que suave o seu contacto sobre as plumas! Tristán atopara o seu paraíso particular, e non precisaba coñecer ningún outro.

E así, mentres as súas irmás acumulaban horas de voo explorando novas e perigosas paraxes, Tristán percorría, incansable, o circuíto comprendido entre o cable, a roseira e o niño, coma un hámster facendo xirar eternamente unha roda.

Con esta rutina, os días foron pasando. Mais non todas as xornadas eran iguais. Ao principio as horas de luz non deixaban de medrar: eran cada vez máis longas. Ata que nunha delas, chegando o mes de xullo, o proceso inverteuse: pouco a pouco, a noite empezou a gañar minutos, para, a finais do mes de setembro, chegar ao empate entre os períodos de luz e escuridade.

Daquela, Tristán xa era unha ave experimentada, aínda que as súas exploracións non o tiveran levado moi lonxe. Por iso, a súa persistente capacidade de observación permitiulle descubrir que algo cambiara no xardín. O céspede xa non estaba tan verde nin tan limpo. Agora aparecía cuberto por unha alfombra de follas secas que cruxían ó seren pisadas pola tía Tareixa. E a roseira xa non tiña aquel aspecto tan lustroso. Mesmo algunhas pólas comezaban a tinguirse de ocre, e as flores, cada vez máis escasas, agachaban a cabeza.

Tamén no niño as cousas cambiaran. A familia medrara cunha nova rolada, e o nerviosismo e a inquietude contaxiábanse entre os irmáns.

Algo no interior de Tristán dicíalle que a gran migración chegaba. Entón tivo a certeza de que, cando as roseiras volvesen agromar, el estaría pousado novamente no cable para seres testemuña.