RELATOS

Refracción ou reflexión?

Tombada sobre a mesa do estudio, esquecida hai moito tempo, un tempo no que fun unha fermosa pirámide; duro vidro pulido para conter o viscoso liquido ambarino recordo dalgunha das súas viaxes, agardo...
Agora só un máis entre todos os cacharachos que Hana vai deixando polos currunchos.
Tiven máis sorte que o elefantiño hindú ou que aquel horrendo prato Anasazi. Eu gozo dunha posición privilexiada na parte esquerda da mesa, estratexicamente colocada na diagonal da fiestra orientada ao leste.
E alí …agardo…
Agardo cada mañá a que chegue o momento, ese momento que me fai sentir viva, que me recorda que son especial, que son poderosa, que teño no meu interior o poder de mudar a percepción das cousas, o poder de facerlle crer a Hana que o arco da vella pode nacer no seu estudio de vinte metros cadrados,
Unha raiola de luz atravesa a miña face, sinto como me invade a súa calor, como se desliza no meu interior, como me percorre buscando un lugar para saír, para escapar desta cárcere imposta polas leis da óptica.
Recupero os folgos, e agardo…outro amencer,

Xeo ecuatorial

LE JOURNAL DE L’AFRIQUE ÉQUATORIALE
“NOVO ASALTO DOS ECOLOXISTAS A UNHA EMPRESA AMERICANA
Milleiros de chimpancés foron onte postos en liberdade por grupos ecoloxistas en Minago, Burundi. A sede da farmacéutica norteamericana “Vac&Drug” na costa leste do lago Tanganica estivo envolta nos últimos meses nun escándalo froito de certas acusacións polo seu trato ós animais cos que experimentaban. Dita empresa tamén fora relacionada na última década do século pasado co ensaio clínico “Trivac”, que custou a vida de ducias de cameruneses que non foron informados legalmente antes de recibir a dose vacinal. (...)”

- É aquí. Por fin chegamos.
- Si, pero dezasete pouco podemos facer. Aínda que teñamos o apoio de milleiros de persoas.
- Xa, pero non están aquí.
- Non me digades que poñer en perigo a nosa vida e traballar durante estes meses foi en balde. Agora hai que rematar o comezado, polo menos facelo polos que quedaron no camiño; eles si o farían.
- Tamén, pero sobre todo por unha causa coma esta.
- Non, non podo facelo.
- Moi ben, algún covarde máis ou podemos actuar?
- Esperade! Irei. Prefiro morrer así que de vello sen ter feito nada de proveito polo mundo.
- Veña logo. Adiante!

A empresa estadounidense “Bye-ViBa” ten un espírito xoven que investiga novas estratexias terapéuticas e preventivas fronte a enfermidades infecciosas que especialmente afectan a África, coma a infección por VIH, a malaria ou a tuberculose. Tan só arredor do 40% dos seus traballadores proveñen de fóra de África, xa que a empresa inverte en bolsas para a formación dos cidadáns dos países nos que ten as súas sedes. A meirande parte dos seus estudos baséase na Bioloxía de sistemas e utilizan ferramentas bioinformáticas para definir os ensaios in vitro e in vivo. A cuarta parte dos seus gastos van ó coidado e ás instalacións dos animais que utilizan, que só son manipulados por 10 expertos. Polo de agora non chegou á fase clínica con ningún dos seus estudos.
Un día máis, na sede de Kainaki, ó sur de Kisangani, á beira do río Congo na República Democrática do Congo, só se escoita o son típico de calquera centro de investigación occidental: o son de equipamentos en funcionamento, o son do pipeteo, o son das voces en reunións, interrompidos de cando en vez por algún que outro alarido cando algo sae ó revés do esperado. Fóra, o habitual caer da chuvia. No piso superior, tres encargados falan preocupados:
- Volveron asaltar outra farmacéutica a noite pasada. Sei que nós non xogamos coa mesma baralla, pero todo isto dáme mala espiña.
- A min tamén... Estes das teorías do complot fan o que sexa por saírse coa súa. E a nosa compañía está baixo o seu punto de mira, non sei por ven pantasmas onde non as hai!
- É incrible! E que non me entra na cachola como poden retorcer feitos transparentes e mandarnos esas ameazas!
- A sociedade da información desinformada. O mundo toleou!

Os ecoloxistas están preparados para entrar na nave no que será un novo asalto a unha empresa que cren que enmascara unha situación de violencia e explotación animal e humana. Despois de meses de investigación e mobilización de masas, os que decidiran participar activamente no chamado “Proxecto África Libre” dividíronse en varios grupos para repartir a súa acción por todo o continente. O colectivo que agora estaba en Kainaki atravesou quilómetros de selva virxe para chegar alí, perdendo no camiño a moitos dos seus integrantes, que, ou caeran mortos (devorados por animais, afogados ou por contraer algunha enfermidade), ou se extraviaran na inmensidade. As cataratas Tshungu, ríos, pantanos e ollos escintilantes na escuridade son testemuñas da súa aventura.
Tiñan que entrar en silencio. Mentres uns reterían pola forza (ata matar, se fose preciso) ós gardas de seguridade e a quen atopasen, outros soltarían ós animais engaiolados e outros ós escravos. Unha tarefa complicada, ademais de arriscada.

Bandexa de entrada (1)
Proxecto África Libre: éxito en Bye-ViBa de Kainaki.
Os animais engaiolados foron postos en liberdade. Mais hai que dicir que estes estaban nunhas condicións que non nos topáramos nos anteriores asaltos. Sen embargo, non tivemos nada que facer cos escravos, non os atopamos. Os gardas dixéronnos que están alí voluntariamente e con boas condicións laborais. Probablemente se trate dalgún tipo de escravitude sectaria. Tivemos que acabar con eles e cun par de investigadores que nos atopamos.

Ó día seguinte, nalgún lugar do mundo desenvolvido volve a levantarse a alarma social por un novo caso de morte dun neno a causa de sarampelo – ou calquera outra infección case erradicada – por ser fillo duns pais contrarios ás vacinas.

A Movida sen fin

Despertei suando. Pola ventá entraban os raios de sol do mediodía, xa era hora do xantar, pero como cheguei aquí? Cando me deitei? Mirei á dereita e vin miña cazadora negra de coiro tirada no chan, unhas moedas, o paquete de Marlboro sen pitillos e o pase do concerto de Tequila. Moi ben, fun ó concerto, e logo que ocorreu? A casa estaba toda patas arriba, no sofá mesturábanse o cheiro a hachís, mailos cartóns de viño barato cos corpos inertes de Mariña e Rafa; supoño que rematamos aquí a troula. Doíame a cabeza e todo o corpo en xeral. Odiaba non ter recordos, nunca lle damos demasiada importancia a memoria e é ela quen nos fai ser quenes somos, estamos feitos da mesma materia que os soños, os cales viven nela. Dacordo, vou parar, demasiados pensamentos shakesperianos para un domingo resacoso do 85 en Madrid.

Aquel domingo de moita auga e demais medicacións, de sofá vendo a Mayra Gómez Kemp coa banda sonora dos nosos compatriotas galegos de “SiniestroTotal” no vello radiocassette de Mariña. Domingo de veciños amenazando con chamar a policía polo ruído do rock, e de min berrándolles que sentía morriña e só podía escoitar “miña terra galega”. Domingo de risadas e de máis cerveza, máis drogas, máis ganas de comerse o mundo.

Sí, aquel mesmo domingo foi o día no que me diagnosticaron que era positivo no VIH. Foi unha chamada telefónica do hospital no que días antes estivera facendo unhas análises de sangue debido ás miñas altas febres, que atribuín ás drogas, mais os doutores quixeron facer máis probas. Endexamais pensei que aquilo fose real, é algo que lle pasa ó veciño, o drogadicto que comparte xiringuillas, a xente de baixo nivel sociéconomico, non a min, Roi, estudante de dereito na Carlos III, descendente dunha familia de avogados de Compostela, xente de ben, xente con clase, como dicía miña avoa… sempre seguín o camiño que me foi asignado ao nacer nese mundo clasista, arcaico, de dereitas…un mundo no que nunca tivo lugar miña homosexualidade. Por iso viñera a Madrid, para empezar a ser quen son, aínda que non puidera estudar arte dramático como quería, ía cada tarde ás representacións e perfomances que enchían as rúas na movida, Tribunal, San Bernardo, Malasaña…Madrid era unha explosión naqueles anos, era liberdade, creatividade, amor, sexo, drogas…e eu descubrinme, era o meu segundo ano alí e xa vivirá máis neses 24 meses que en toda a miña existencia. Tiña 20 anos e estaba namorado da vida, coñecía a outros mozos e non me sentía un enfermo, un depravado, un vicioso, e demáis adxectivos que se me viñan á cabeza cando vivía condenándome para ser o exemplo cívico da familia Acevedo. Por fin estaba sendo feliz, e de súpeto, aquela voz, o ton brusco, seco, “Tiene usted Sida, procure acudir mañana a primera hora al hospital”. E xa estaba. Colgou. Ó día seguinte fun á cita, debía seguir un tratamento, aínda así a infección estaba bastante estendida e tiña moitos factores de risco, cales son? E escoitei aquilo que levaba grabado en min: A morte.

Nunca llo contei a ninguén, aquilo era visto como a enfermidade dos homosexuais, era unha marca máis para o total desprezo, para as miradas de noxo, a desaprobación, a mágoa. Non quería vivir nun mundo así, quería seguir vivindo na movida sen ataduras, sen complicacións, con Rafa e Mariña fumando e bebendo viño no sofá que atoparamos no contenedor da rúa; ir a máis concertos de rock, quería representar a Macbeth, quería que miña familia me mirase con orgullo, non por ser Roi Acevedo, só Roi, o mozo con ganas, con paixóns, con entusiasmo…o mesmo que caeu polo camiño do abatemento, da soidade, da dor…o mesmo que loitou só e que hoxe, 30 anos despois, logrou vencer á temida morte, á marxinación, á maldade, ás etiquetas…o mesmo que recorre España enriba dun escenario, con sonos dunha noite de verán, e en tódalas estacións. O mesmo que atopou o amor e criou a un fillo, e endexamais o marcou cun apelido, deulle ás, comprensión, tolerancia, facendo da sua casa unha movida sen fin.

DE VEZ EN CANDO A VIDA NOS SORPRENDE

Ola, son DMD. Teño un nome moito máis longo que ese, Distrofia Muscular de Duchenne, pero todos chámanme familiarmente DMD, incluso Samu, o protagonista deste relato. Él sabe que eu son mala e que grazas a min non pode facer todas esas cousas que un neno da súa idade tería que facer. Somos unha gran familia pero eu son a máis grave e poño tristes a moitos nenos e maiores Teño un antídoto, Translarna, que pode frear todo o malo que eu fago aos rapaces pero é un poquiño caro.
Samu é un mozo adoslescente de 12 anos que vive nun barrio humilde, dunha cidade española. A pesar diso, a súa familia non é pobre: o seu pai é profesor de Física nun instituto e, nos seus intres libres dedícase a correr e sacar fotografías. A súa nai é unha muller forte, ama de casa, aínda que de cando en vez, dedícase a expoñer cadros que reflexan os seus estados de ánimo.
A Samu gustáballe moito saír a correr co seu pai, e xogar, xogar sen parar cos seus amigos e irmá. Pero desde cara a cinco anos non pode facelo. A súa compañeira de xogos e correrías é a súa inseparable "Quickie", a súa cadeira de rodas, xa que a fatiga está presente a cotío.
Cando apareceron os primeiros síntomas,caídas sucesivas, debilidade muscular... xa fai anos,os seus pais sospeitaron que algo non ía ben, pero a enfermidade rara non entraba nos seus plans. ¿Enfermidade? "Samu non está enfermo. Xuntos voltaremos a correr". Eso é o que soña Carlos, o seu pai. Pero so é iso, un soño.
A realidade embárgaos a diario pero son conscientes da evolución da enfermidade e viven o momento. Non saben o que lles deparará o futuro, pero gozan de todas as oportunidades xuntos. Pese ao duro pronóstico, Carlos e Xulia non perden a esperanza. ¡Ten DMD pero non é invisible!
Pese a todo, Samu e os seu pai, seguen compartindo carreiras. Cun enorme sorriso empuxado polo seu pai, un tándem marabilloso e exemplo de amor, de entrega, de ilusión e de alegría ante a adversidade.
Moitas noites Samu escoita sollozar a súa nai. Séntese moi mal, culpable de todo o que sucede ao seu fillo, xa que ela é portadora deste xene. Samu non lle di nada.Él tamén ten algún baixón de cando en vez, sobre todo cando vai a animar ao seu pai nalgunhas carreiras, ou contemplar desde a fiestra da súa habitación aos nenos xogando a o futbol, pero de chorar poucas veces. Sabe o esforzo da súa familia para recadar fondos e avanzar na investigación da súa enfermidade dexenerativa, e agarda desde a súa cadeira de xogos, que segan a investigar porque está seguro que algún día apareceré un "superhéroe" que axudará a que non haxa máis nenos que non poidan crecer coma os demáis.

Experimentos

Experimentos

Hola, chámome Nuria e teño 29 anos, estudei a carreira de física e química na Universidade de Vigo, e agora estou traballando nun laboratorio cuns compañeiros magníficos. Teño unha irmá pequena que se chama Tania e ten 15 anos, encántalle a natureza e é moi curiosa, sempre dí que cando sexa maior quere ser coma min porque lle gustan moito os laboratorios e experimentar coas cousas.
Un día, fun a casa de miña nai a darlle unha visita e cando miña irmá chegou da escola o primeiro que fixo foi presumir da nota que quitara nun exame de física e química, votou a maior parte do día presumindo. Eran as cinco da tarde e nosa nai chamounos para merendar, comemos un plátano e como non miña irmá dime:
-Sabes que?
-Que?
-Pois os plátanos teñen potasio, que é un elemento químico da táboa periódica cuxo símbolo é K, e o seu número atómico é 19, seino porque o tiven que estudar para o exame de física e química.
-Xa o sabía, eu xa tiven a túa idade e o meu profesor de física e química tamén me ensinou iso.
-Por certo, hoxe no laboratorio ‘‘revivimos’’ un plátano.
-Que revivístedes un plátano?
-Si, collemos un plátano moi maduro e metémolo nunha bolsa con arroz, deixámolo unha hora dentro da bolsa e despois démoslle co secador e o plátano recuperou a súa cor.
-Que ben, ademais co que che gusta a ti facer experimentos.
-Xa, pero non os facemos todos os días, ti tes unha sorte, estás case sempre no laboratorio e experimentades con moitas cousas.
-Cando sexas maior xa o farás ti tamén, pero para iso tes que estudar moito.
Despois desa conversación que tiven con miña irmá as súas notas de física e química aumentaron, quitaba 8,5 nos exames e agora quita en todos 10. Dí que vai a estudar moito para ser mellor ca min, e se antes xa presumía das notas dos seus exames agora non hai quen a aguante.

Marie

Cada paso que daba queimábame máis. Os raios do sol furaban na miña pel. Estaba famento e a auga do mar chegábame polos nocellos, por mor da destrucción dos polos, pero non me ia render; necesitaba ver que ainda seguía con vida.
Eu so era un neno cando comezaron os problemas e a xente só sabía empeoralo; as vendas de coches e os sprays subían cada vez máis estragando a capa de ozono, noso escudo contra o sol, medrando cada vez máis o efecto invernadoiro e a chuvia ácida. Xa non queda moito xeo nos polos. Agora xa nada e igual. O mar asolagou miles de cidades do litoral costeiro.
As persoas non se atreven a sair ás rúas por mor a lembrar o que puideron impedir.
Xa ninguén vive máis aló dos corenta anos porque cada vez hai máis cancros de pel, queimaduras, golpes de calor, infeccións, cegueira… Tantas cousas que se puideron impedir si cada un de nós puxera un pouquiño da súa parte…
A miña única ilusión nestes intres é saber que ela estea ben; por ela sigo vivo expoñéndome agora e a cotío á xigante bola de lume que está enriba de min.
Ela é miña filla. Tivo a mala sorte de nacer albina, sen melanina que a protexa nestes tempos. Ingresada nun dos poucos hospitáis activos que quedan, agárdame a cotío a que vaia a vela despois de ir a traballar, para poder pagar as súas menciñas.
Din os médicos que non sobrevirá, que a súa pel non aguantará neste planeta, que o cáncro rematará mais tarde ou mais cedo con ela. Pero eu non o podo aceptar, ainda non asimilo que a miña nena de oito anos vaia a morrer, e o que me máis me anoxa é que morrerá pola culpa da estupidez human, sin ter culpa de nada...
Súa nai, a miña dona, morreu por unha explosión no laboratorio onde traballaba mentras intentaba buscar unha solución á grande contaminación. Marie, nosa filla, só tiña cinco anos, e dende aqueles intres fago todo o que podo para poder pagar o seu tratamento, só, sen axuda de ninguén, nin do goberno para que siga vivindo, pero tamén, que pensaba?
Eles teñen a culpa de todo o que aconteceu; puideron parar isto a tempo pero a súa cobiza corrompeunos. Estados cada vez máis e máis corruptos que querían aproveitarse da terra para ter cada día máis diñeiro. Diñeiro e máis diñeiro. Eles mataron a millóns de persoas, á miña muller, e agora pretenden asasinar a miña filla, como se só foramos números; e todo por se faceren máis ricos aproveitandose das persoas, da súa desesperación, que eles mesmos crearon para que lle pediramos favores a cambio de enriquecerse.
Vendéronnos o capitalismo coma un soño, pero o soño levounos á desigualdade social e á pobreza. Os gobernos non fomentaron nin axudaron a utilizar enerxías renovables; eles son os que defenden ás petroleiras, ás eléctricas, grandes empresas e ós bancos; están ó servizo deles. Pouco tempo hai puxéronlle un imposto á enerxía solar, cousa que trascendeu nos medios internacionáis. Gobernos e gobernantes corruptos ó servizo do capital que se resistían a dimitir, e cando así o facían, rápidamente pasaban a ocupar un cargo nalgunha eléctrica, petroleira, empresa, banco ou no Senado.
A maior mágoa é que non fixemos nada para deter esta sangría. Estabamos sentados no sofá, coa calefacción prendida e mirando a tele, vendo o que estaba ocorrendo. Non saíamos ás rúas para reclamar un cambio de sistema, un novo alento para ás nosas vidas e para o noso mundo. Merecemos o que nos está a ocorrer por ser cómplices deste sistema? Seguramente, pero ainda estamos a tempo de mudar esta situación.
Marie, unha nena inocente, unha de tantos nenos e nenas que morreron e morreran pola nosa culpa e pola culpa dos gobernos corruptos, eles non teñen a culpa...
E ese foi meu soño doutor. Xa non sei o que facer. Ainda non ocorreu pero teño medo a que sucedan todas esas cousas terribles, os pesadelos atorméntanme cada noite. Qué podo facer?
-Ti xa o sabes, impídeo!

O accidente coa corda elástica

O accidente coa corda elástica

Carla era unha nena duns 8 anos de idade que iba en terceiro de primaria. Adoraba os debuxos manga e os cómics, por isto, os nenos e nenas da escola deixábana marxinada e non a querían coñecer. Tamén gustábanlle bastante os deportes de risco, ela practicaba paracaidismo en concreto.
Un día, venres 6 de maio, Carla levantouse. Fixo o que faría calquer día de escola e ás 8:00 horas foi á parada de bus que a recolleu un cuarto de hora máis tarde. Ía soa no bus, non coñecía a ninguén, aínda que ela o intentase, pero os nenos e nenas non queríen nin intentaban coñecela. Chegou a clase 10 minutos tarde e a profesora díxolle que cando remataran as clases fora falar con ela (normalmente Carla vai en bus, pero ese día comeu no comedor porque despois tiña unha actividade).
Durante a primeira hora de clase todo ía ben, pero na segunda hora, que era matemáticas, sucedeu algo. Carla sacara unha fotocopia na que saía un dibuxo de Pokemon e púxose a pintalo porque xa acabara os exercicios. Entón, a conto disto, Xoel, un compañeiro moi popular na clase dixo coa voz erguida: “A Carla gústanlle os Pokemons, é unha friqui!” Todos comezaron a rirse dela e ela comezou a chorar. Sandra, a mestre de matemáticas, saiu fora da clase para falar con ela. Primeiro díxolle que se tranquilizase e logo preguntoulle que lle pasara, ela contoullo e a mestra sosegouna dicíndolle que ela era como era e que non lle fixera caso aos demais (o que din sempre os mestres). Pouco tempo despois de que falara con Sandra e xa estaba triste outra vez. No recreo estuvo soa e os seus compañeiros volvéronse mofar dela. Carla xa estaba cansa de escoitar día e día as mesmas mofas e cousas que lle dicían entón comezou a pensar en que podía facer para que non llo fixeran máis. O resto das horas que quedaban estivo calada pensando no seu plan. Máis tarde falou con Uxía, a mestre da asignatura que tiña a primeira hora e volveulle dicir case o mesmo que lle dixo Sandra.
Despois de ir ao comedor foi a paracaidismo, e alí foi onde se decatou de que debía facer para que non se metesen máis con ela e para que deixaran de pensar que era unha nena fráxil. O seu plan consistía no seguinte: dicirlle a Xoel que se non se atrevía a facer puenting el sería a galiña da clase e todos se mofarían del por facelo ela e el non. Ela xa o fixera de pequena.
Ao día seguinte, na escola, no cambio de clase púxose diante da pizarra e díxollo, Xoel contestou cun si porque todos estaban dicindo o seu nome. Pero o aceptou con condicións: que o farían dende unha fiestra da súa casa e que xa se encargaban de coller as cordas e atalas el e os seus colegas.
Pasada unha semana, toda a clase quedou na casa de Xoel, estaban todos na fiestra e cando Carla entrou e viu aquela corda dixo que aquilo non servía que se ía romper e engadíu:”Se colocas un peso que non supere a elasticidade da corda e a lonxitude á que se estire sea proporcional ao peso, esta fai unha determinada forza, estírase e vólvese a encoller (prodúcese a Lei de Hooke, pero se a corda é moi fina e o peso grande e non é proporcional coa elasticidade da corda a forza que fai a corda duplícase e estírase, chega ao seu límite e rompe. Tamén interveñen outros factores na rotura da corda como a temperatura, que é moi elevada hoxe. É o que se denomina rotura elástica.”
Ninguén lle fixo caso e Xoel atouse coa corda elástica, tirouse el primeiro e caeu nunha rocha e morreu, Carla xa o avisara pero ninguen lle fixera caso.Todos quedaron moi traumatizados, mesmo Carla, e nunca máis se volvéron burlar dela.

O pecado

-Entón dunha costela de Adán surxiu Eva, primeira muller sobre a faz da Terra e a que personificaría o pecado máis adiante...
-De verdade hai persoas que creen isto? Que a inmensidade do universo ten unha orixe divina de 7 días?
-O máis divertido é como utilizan os seus argumentazos para rebatir o Big Bang. “A vosa explosión non pode loitar contra a man de Deus”, “É unha teoría pretenciosa e blasfema que cuestiona ao señor”.
-Que corran coa súa serpe falante e as súas mazás portadoras do pecado. Se na súa ignorancia son felices que sigan debuxando a Darwin no corpo dun mono.
-Certo, por que fixeran iso?
-Cando publicou, tras moitos anos na sombra, “A Orixe das Especies”, as autoridades eclesiásticas da Bretaña dixeron que o traballo de Darwin constituía a visión máis desagradable do ser humano concibida ata a data. E eles, crentes dun señor que creou todo o universo coñecido coas súas mans, atrevéronse a dicir que a evolución non tiña fundametos demostrables científicamente a curto prazo.
-Si, o seu si.
-Claro que si. Non podes comparar unha evolución que na época dicían “tivo moitos vacíos científicos” cunha moi coherente inmutabilidad das especies.
-Do mesmo modo que non podes comparar unha teoría de formación do universo que pretende facernos crer que toda a materia e o espacio estaban comprimidos nun único punto para logo explotar dando lugar ao espazo, o tempo e a materia coa longuísima expansión posterior cunha orixe que sae das mans dun vello omnipotente nunha semana.
-E ata con sesta o domingo!
-Nenos, atendede a lección que ao final da clase pregunto.
-Vai preguntar que?
-Son cristián? Si, son cristián pola gracia de Deus.
-Gracia si que ten.
-Cada vez máis persoas din que a Biblia é como outra novela calqueira. Se o pensas, o é cunha interpretación alegórica e non literal dos feitos que ocurren.
-Nunca o pensara, pero ahora que o dis...
-Se non xa me dirás, a virxinidade de María, biolóxicamente imposible sen inseminación artificial, a resurreción de Xesucristo, aínda máis biolóxicamente imposible e moitos etcéteras.
-Deus está directamente enfrontado á ciencia en cada unha desas páxinas.
-E dende aquel momento no que Eva mordeu a mazá do árbol prohibido, acabaron os privilexios. Os recursos ilimitados, o non traballar, o vivir sen dor algunha...

Unha aposta segura

Todo comezou un fermoso día de verán, cando ao erguerme vin unha mensaxe dos meus amigos "Hoxe pola tarde imos a praia, apúntaste?"; eu por suposto non o dubidei dúas veces e pregunteilles a que hora. Quedamos as catro, coma sempre. Estábamos Sandra, Xiana, Marcos, Ana, Xurxo, Dani, Rubén e máis eu. Naquela fermosa tarde soleada, sen nubes, non sopraba o vento nin facía frío, e máis, podíase ver como o Sol reflectía no mar en calma e daban gañas de ir correndo a dar un chapuzo. Despois de estar toda a tarde xogando, ás cartas, ao tenis, ao balón, darnos uns baños e un bo paseo so quedabamos na praia Xiana, Rubén e mais eu. A iso das nove e media cando o Sol comezaba a poñerse e quedaba un bo anoitecer, Xiana fixo unha pregunta a que non tiña nin a máis mínima idea de que contestarlle. Rubén si, xa o tiña claro; el quería ser astrónomo e non dubidou en contestar ao momento, mentres Xiana e Rubén falaban do tema eu quedei inmersa nos meus pensamentos. Xiana tamén o tiña claro ela ía ser bióloga. Mentres eles falaban eu pensaba en que ía ser de maior. Chegaron as dez e media e decidimos marchar para casa, xa era tarde e mañá quedaramos de novo. Despedímonos e cada un marchou por un camiño distinto, pois as nosas casas quedaban preto da praia. Ao chegar a hora de ir durmir, despois dunha boa ducha e dunha cea cos meus pais case sen cruzar palabra marchei para cama. Non me daba o sono e seguín pensando en que ia ser de maior, aquela pregunta non desaparecera da miña cabeza dende que a escoitei. Despois de moito pensar e dubidar tíñao, xa sabía o que quería ser .... Física. Si, en verdade apisoábame ese tema e ademais dábaseme de medo. Xa postos a pensar, lembreime dunha universidade da que me falara tempo atrás un coñecido meu. Si, era un bo sitio para aprender pero era pouco accesible a miña situación económica. Só me quedaba conseguir o modo de xuntar os cartos suficientes. Así que nos vindeiros días falando cos meus amigos do tema, e xa que non era a única nesta situación; buscamos por todos os medios formas de gañar cartos. Xiana atopou traballo nunha cafetería cerca da praia e conseguiu xuntar o suficiente para a súa matrícula. Rubén era o adestrador nun equipo de remo que ía participar nun campionato nacional no cal se gañaban conseguiría o necesario para os seus estudos. Eu como boa amiga utilicei os meus coñecementos sobre a física e axudeino a preparación do equipo, adquirindo unha información que me serviu de gran axuda para conseguir o meu propósito. Xa que sabía os datos concretos sobre os equipos a participar na competición sobre peso, velocidade, musculatura, participantes, colocación, temperatura, vento, marea..., puiden participar nunha gran aposta deportiva. Facendo todos os cálculos que precisaba determinei que o equipo gañador sería o de Rubén. Apostando todo polo seu equipo só me quedaba esperar que a ciencia fixera o seu traballo; e eu gañara a cantidade suficiente de diñeiro que necesitaba. Ao rematar a competición como era de esperar saíu vencedor o equipo do meu amigo e gañei a aposta, conseguindo o meu propósito. Axudar a Rubén e ao mesmo tempo a min. Así foi como conseguín chegar ata aquí. Cando maña reciba o título de "Educación Superior Universitario Oficial de Licenciado en Física", será todo grazas a Física e saber aplicala en situacións da vida cotiá.

vivir con medo

O meu nome é Chorima Chamadoira Teijeiro.
Morrin hai 42 anos no hospital psiquiátrico de Conxo.
Matoume o Dr. Plácido Manchego Carreiros na sala 18D, segunda planta.
Ingresei no hospital hai 46 anos por descuartizar ás miñas tres fillas, plantarlle lume o meu marido e enterralos na levada dun muiño de Vincios.
Non ingresei no cárcere porque un médico especialista dixo que tiña problemas mentais serios, e que tiña que ingresar na clínica canto antes.
Na clínica as voces dicíanme: “- Mata a porca esa, pola súa culpa estas aquí metida...”
Así foi, afoguei á enfermeira e mateina. Agora teñenme en aislamento. Xa sabes, a típica habitación branca feita de coxíns.
Gustábame moito a hora de sair ao patio porque, así, podía coller rans da poza, escondelas e levalas conmigo para a gaiola. Quítolle a cabeza e fago que se desangren. Logo cómoas.
A primeira vez que fixen iso; o vixiante da ronda tarde-noite quedou abraiado. Pensaba que a sangue era miña e abriu a porta. Pobre... Foi o último que fixo... As voces dicíanme: ”- Quítalle a pistola e fai o que estas pensando”.
Metinlle 10 tiros. Puideron ser 11, pero a bala da recámara encasquillouse e non saía.
Daquela inxectábanme drogas para calmar o meu mal xenio, pero agora é a miña alma en pena a que atormenta á xente.
Métome nas instalacións de corrente das casas, fago que a súa intensidade suba e as bombillas e os fluorescentes estoupen coma se nada.
Tamén quento cousas como os botes de lixivia, o cristasol, o auga forte... Os botes estoupan, e os vapores van quitándoche a vida sen darte nin de conta. Iso fíxeno na casa dunha veciña, Daniela, unha rica-porca con sorte e dous fillos... Coitados...
As veces, cando non me apetece esforzarme moito, só teño que abrir unhas chaves de bombonas de butano polas noites, e polas mañás... PPPPUUUUUNNNNNNN!!!!! Ao prenderen o microondas para quentar o almorzo ou ao acender o mechero para prender o pitillo, todo salta polos aires. É un mínimo traballo cun resultado increíble.
Pero iso non serve de nada . Despois de todo ti aínda estás vivo. Sí ti, o que estás a ler, o que ten o coche coma unha prolongación das súas extremidades, o que non recicla porque di que lle quita traballo á xente. Ti, o que non sabe nin o que significa o concepto “ecolóxico”, ou o que acaba coa atmósfera por non coller un pouco a bici.
Eu, de ser ti, viviría atormentado e non sería quen de durmir pola noite. Ándate con ollo, dende agora tes unha pantasma na túa busca.

Auto zaharrak

Lehen mementotik oso ondo moldatu ziren elkarrekin. Tabernaren giro beroaren artean, beren solasaldia. Ia mozkortuta zebiltzan. Hosto hori-horiek bidea estaltzen zuten. Alfonbra leun eta busti baten gainetik zihoazen, errekatxo baten albotik. Ihintz tantek ilaran zeuden autoen gainean lo egiten zuten. Behin-behineko aparkalekua argiantzetan aurkitu zuten amoranteek: farolatxo bat nekaturik, oherako bidean. Zerua egusentiak lilaz tindatua. Elkarrizketa bizi-bizia, baten eskuak bestearen gerriari heltzen. Barrez hordiak, bikotearen batek armonia astindu nahi zuen:

- Nirekin lo egitera geratuko zara nire autoan, zein den asmatzen baduzu.
- Txantxetan ari zara!... Benetan?
- Bai, noski! Begira, nirea hemengo autorik zaharrena da.

Han 15 auto zeuden gutxi gorabehera. Ez markarik, ezta modelorik ez zuen ezagutzen, orduan, matrikulek lagunduko zioten.

- Ba, erraza da! Han dagoen gorria da: bere matrikula Bilbokoa da eta AB batek amaituta. Honek hemengo kotxerik zaharrena izan behar du.
- Ba ez. Oker zaude! - burla egin zion.
- Nola ezetz? - irribarre egin zuen - Adarra jotzen zabiltza!
- Ezetz!! Imajina ezazu: hain da zaharra, non zenbaki erromatarrak dauzkan matrikulan. Horretaz gain, zenbaki horiek palindromoak dira eta haien batuketa egiten baduzu, zenbaki lehen bihurtzen dira.

Orduan, bere amorantea barrez hasi zen auto batengana hurbiltzen zen bitartean: Vitoria-Gasteizko matrikula eta V batek amaituta...

Denboraren makina

Denboraren makina

Azkenean, heldu zitzaion Joneri bere etorkizuna markatuko zuen aukera egiteko unea: unibertsitateko matrikula egin behar zuen. “Biokimika eta Biologia Molekularreko gradua” egitea pentsatuta zeukan, molekulen mailako prozesu biologikoen ezagutza lortu eta osasunean izan zezakeen eragina ikertzeko, baina ez zuen etorkizuna oso argi ikusten. Gainera oraindik ez zuen unibertsitateko onarpen-gutuna jaso. Txikitatik bazekien ondo asko zientziaren alorrean lan egin nahi zuela; zientziaren abantailak gaixotasun larriak sendatzeko erabiltzea zen bere ametsa. Baina, hala ere, bazegoen atzera botatzen zuen zerbait: horretara bideratzen ziren baliabide ekonomikoak oso urriak ziren, eta, urtetik urtera, gobernuak murrizketak handiagotzen zituela ikusten zuen etsipenez. Zenbat ikerketa geratu ote ziren bidean interes ekonomikoak zirela eta! Gainera, entzuna zuen ikerlarien lana oso gogorra zela, gehienetan, emaitzarik gabeko lana baitzen. Amak dudarik ez egiteko esaten zion; zientzia gustuko bazuen, zientziari loturiko zerbait ikasteko. Ikertzailea izatera ez iritsita ere, irakaskuntzan edo beste hainbat alorretan ere aritu zitekeela esan ohi zion. Eta oso ondo zekien zer zioen; izan ere, Joneren amak, zuzenbidea ikasi zuen bere gurasoen ilusioa betetzeko, eta urte askotan abokatu lanetan aritu ondoren, loradenda bat ireki berri zuen orain hilabete. Hori baitzen bere pasioa: loreak. Ez zuen Jonek akats bera egiterik nahi.

Bor-bor sentitzen zuen burua, nahasmena eragiten zioten neuronak elkarren artean talkaka zeudela zirudien. Lo kuluxka bat egiteko etzan zen egongelako sofan, eta telebistako berriak entzunez logura sartu zitzaion. Begiak ixtearekin batera horrela hasi zen aurkezlea: “ Ardashir Bazag zientzialari iraniarrak denboraren makina asmatu duela baieztatu du Espaziotik izeneko zientzia aldizkariak egin dion elkarrizketan. Makina honi esker gai izango omen gara denboran aurrera zein atzera egiteko. Ardashir Bazagen hitzetan… “ Zzzzzzzzzzzz.

Bat-batean zerbaitek aztoratu zuen. Begiak irekitzeko saiakera egin zuen, baina egongelako leihotik sartzen ziren eguzki-izpiek ez zioten horretan askorik laguntzen. Nagiak ateratzeko besoak luzatzean zerbait bota zuen lurrera. Gutun bat zirudien. Eskuetan hartu eta bere izenean zetorrela ikusi zuen baina ez zen agertzen igorlearen daturik. Nork bidali ote zuen? Jakin-minez irrikan, eta oraindik ere begiak erdi itxita zituela, ireki zuen kartazala. Honela zioen:

“ Jone maitea:

Atrebentzia handia izan dut zugana zuzentzean. Gauza askoren berri izan dezazun idazten dizut, inoiz hitz hauek iritsiko zaizkizun ziurtatu ezin dudan arren.

Ni naiz idazten ari natzaizuna, edo zu urte batzuk beranduago… Ez dakit ongi nola azaldu.

Harri eta zur geratu zara, ezta? Oraintxe zeure buruari galdetzen ariko zara nola arraio ote den posible zuk zeuk idatzitako gutun bat jasotzea. Ez da magia kontua, badakizu denak duela azalpen zientifikoa. Etorkizunetik ari naiz, noski.

Urte hauetan guztietan, buruan bueltaka izan dut zuri idazteko ideia, eta, azkenean, eman dut pausua. Labur-labur azalduko dizut esan nahi dizudan guztia:

Hamaika kontu konta diezazkizuket zure bizitzari buruz; dena den, labur esateko, aipatuko dizut osasun arloan ikerketak egiten ari den zientzialari preziatua bihurtu zarela, baina ez dizut etorkizunean biziko duzuna gehiago argituko.

Azken finean, eskerrak ematea da gutun honen xedea. Hemen nago, eta zugatik da guztia; erabaki onak hartu dituzu bizitzan. Harro nago zutaz. Entzun beharreko jendeari entzuteak eta hartutako erabaki zuhurrek bide onetik eraman zaituzte .

Amaitzeko aholkutxo bat emango dizut: egin ezazu beti bihotzak eskatzen dizuna, buruari kasu handirik egin gabe, eta bizitzak berak eramango zaitu amesten duzun lekura. Ustez zarena eta izan nahiko zenukeena gaur egun zarenetik ez dabiltza oso urrun, beraz, argi izan, nahi duzun hori izatera iritsiko zarela.

Muxu handi bat!

Jone

Etorkizunetik, 2035eko maiatzaren 2an.”


Telebistatik zetorkion iragarki baten musika ozenak iratzarri zuen. Ametsa izan zen guztia; arinegi desagertu zen ametsa. Gogoan zuen denboraren makinaren berria entzun izana eta horrek eraman zuela amets arraro horretara! Gutun hark hain erreala zirudien! Benetan jakingo bagenu etorkizunak zer ekarriko digun, beste modu batera jokatuko genuke… Nagiak ateratzen hasi zen eta eskuarekin zerbait ukitu zuen. Gutun bat zen. Amak utziko zion magalean. A zer kasualitatea! Ia zer zioen, bada:


Zientzia eta Teknologia fakultatea

Jone Agirre Etxebeste:

Atsegin handiz jakinarazten dizut hurrengo gradua egiteko onartua izan zarela:

Biokimika eta Biologia Molekularreko gradua

Matrikula egunak: Maiatzaren 20, 21 eta 22

Adeitasunez,

Maite Bengoa Zurutuza
Harrera koordinatzailea

Pozez txoratzen sentitu zen Jone! Onartu egin zuten unibertsitatean. Gutuna irakurtzearekin batera amaren hitzak ekarri zituen gogora; baita ametsetako gutuna ere. Seinale bat izan zen: erabakia hartzen lagundu zion etorkizunetik iritsitako seinalea. Zientziaren bidea jarraituko zuen, bai horixe! Gehienetan emaitzarik gabeko lana izango zen, bai, baina aurkikuntza txiki bat nahikoa zen alferrikako lana ez zela frogatzeko . Agian bera izango zen minbiziari irtenbidea aurkituko zion ikerlaria. Eta, ze demontre! Bestela, beti izango zuen atzera egiteko aukera zientzialari iraniarrak asmatutako denboraren makinari esker.

Ur hura

Hiltzear nengoela hartu nuen lana uzteko erabakia. Beste edozein une bezain egokia iruditu zitzaidan hil aurreko hura.

Olatu batek harrapatua ninduen, bere zurrunbiloan irentsia eta itsasoaren barrenera ninderaman. Nire birikiek ezin zuten gehiago eutsi, eta barnean gordetzen zuten oxigeno eta nitrogenoa, jadanik CO2 bilakatua, kanporatu zuten. Burbuilek inguratu ninduten eta, goialdea eta behealdea bereizi ezin horretan, hilko nintzela ulertu nuen. Konortea galduko nuela suposatu nuen, eta mingarria izango zela baita.

Baina ez nintzen hil. Eta ez zuen minik egin.

Urak nire birikien barrenera egin zuen eta dena bete zuen, baina ez zituen nire birikiak gelditu. Nola-hala hura prozesatzeko gai izan ziren eta uraren hidrolisia egin zuten, oxigenoa aprobetxatuz eta hidrogenoarengandik bananduz. Uraren oxigenoa arnasten hasi nintzen. Zaila da atomo lotura horiek apurtzea, zaila hiru atomo horiek bata bestearengandik banatzea. Ez da aireko nitrogenoa ez erabiltzearen parekoa, airean nitrogenoa eta oxigenoa ez baitaude lotuta, urak duen hidrogenoa eta oxigenoa ez bezala.

Banaketa horrek, gainera, beroa sortu zuen, bero itzela, eta itsasoaren magalean sentitzen hasi berri nintzen hotza gainditzen lagundu ninduen. Ez dakit nire gorputzak sortzen zuen beroa edota nire biriketan gertatzen ari zen erreakzioak sortzen ote zuen beroa, baina han zen.

Eta uretatik irtetea lortu nuen, eta berriz ere airea arnasteari ekin nion, ezer gertatu ez balitz bezala.

Inor ez nuen zain ur ertzean, inork ez zuen gertatu berri zitzaidana ikusi, baina bizitza aldatuko zidala ulertu nuen. Sinisten nuen guztia, egi zalantzaezintzat nuen hura, gezurra zela.

Gero uretara egin nuen berriz. Ura gerri inguruan izan arte oinez barneratu nintzen, eta orduan ur azpira egin nuen.

Eta ura arnasten hasi nintzen berriz.

***

Ikerketa zentro batean egiten nuen lan. Kimikaria nintzen. Sustantzien arteko loturak ulertu nitzakeen, atomoak haien artean nola lotzen diren nire golko barnean ikus nezakeen, elektroiak protoi eta neutroien inguruan biratzen irudikatu nitzakeen, Schrödinger-en paradoxa ulertzeko gai ere banintzen, Einstein-ek onartu ezin zuen quantum-a uler nezakeen. Eta ez nintzen bakarra: mundu horretan murgilduta bizi ziren askoz inguratua nengoen.

Eta, hala ere, banekien nire lankideetariko batek ere ez zuela gertatu berri zitzaidana sinistuko. Ez edo onartuko. Banekien.

Saiatu nintzen, bai. Ez gehiegi, laster jarri baitzizkidaten trabak, baina ahalegina egin nuen.

–Aurpegi ona duzu! –esan zidan nagusiak atetik sartu bezain pronto. Bere bulego erosoko aulki handi horietako batean nengoen bere zain, gertatutakoa elkar banatzeko asmotan– Zer duzu kontatzeko? Larrituta zenirudien telefonoan…
Eta gertatu zitzaidana kontatu nion. Hurrengo egunetan egindako froga guztiak baita, eta nire gertaeraren inguruan hartutako neurketa guztiak (nire gorputzaren tenperatura zelan aldatzen zen, nire pultsuan egon zitezkeen aldaketa eta halakoak) ere bai. Adi-adi entzun zituen guztiak, eta amaitu nuenean isilik geratu zen. Behera begiratu zuen une batez, eta gero leihotik egin zuen so. Minutu bat behar izan zuen berriz hitz egiteko.
–Ea zelan azaldu diezazuket… Benetan uste duzu gurea bezalako zentro entzutetsu batera etor zaitezkela eta zientziaren mundua hankaz gora jarri?
–Baina… –saiatu nintzen protestatzen.
–Gure zentroa zientziaren barregarri izatea nahi al duzu?
–Baina ni…
–Diru laguntza guztiak galtzea nahi duzu? Hori al da nahi duzuna? Jendeak bere enplegua galtzea al da bilatzen duzuna?
–Baina ezin dut…
–Berdin zait zer ahal duzun eta zer ez. Irten ate horretatik eta har itzazu egun libre batzuk behar izanez gero. Baina honen ingurukoei buruz tutik ere ez ezazu aipatu gela honetatik kanpo, mesedez.

Antzerako erantzunak jaso nituen beste kide askorengandik. "Zerbait edan duzu ala? Mesedez!” zioten zenbaitek, edo “frogak?!? Horrek ez du frogarik behar! Ez, ez dut frogarik ikusi nahi!” “Argitaratu diozu… Halakorik argitaratuko bagenu zentro honen izena zikinduko genuke!" besteek. Baziren “utzi iezaiozu tontakeriak esateari eta hasi lanean!" leporatu zidatenak.

Medikuengana egitea ere alferrikakoa izan zen. Nire istorioa entzun bezain pronto ez ninduten aztertu nahi izan, eta atsedena gomendatu zidaten. Sikologo baten helbidea eman zidan lagun batek. Beste lagun askok zenbait opor-egun har nitzala gomendatu zidaten baita.

Eta hiltzear nengoela hartutako erabaki hari eustea erabaki nion. Agian hasieratik jakin nuen hura gertatuko zela, baina erantzun haiek jaso behar nituen erabateko ziurtasuna izateko.

Lana utzi nuen.

***

Zientziak ezin zuen azaldu gertatu berri zitzaidana, edo ez behintzat nik ezagutzen nuen zientziak, bizitza guztian ezagutu eta ikasi eta ulertu nuen horrek. Horrekin ezin nuen lan gehiagorik egin, jadanik ez bainuen hartan sinisten. Baina aldatzeko egin nituen ahaleginek ere kale egin zidaten: zientzi hark ez zuen egia nahi, subentzioak eta lan egonkorrak eta soldatak nahi zituen zientziaz inguratua nengoen. Errealitateari uko egiten dion zientziaren inguruan ez dut lanik egin nahi, nik beste zientzia batean sinisten nuen.

Eta lana utzi nuen. Eta beste hainbat gauza baita.

Orain gustura bizi naiz hemen azpian. Birikiek sortzen didaten beroak ere ezin du estali zenbaitetan hemen egiten duen hotza, baina inork ez nau molestatzen. Ura geroz eta kutsatuago dago, metalak nabaritu ditzaket, baina kanpoko airea ez dago garbiagoa, eta NOx-ez nazkatu naiz. Berriz hil artean hemen jarraituko dut. Zientziatik urrun, hemen jarraituko dut. Inork aurkitzen banau ere, ziurrenik ukatu egingo du. Zientziaren izenean. Edo haien zientziaren izenean, behintzat.

AMAIERARAINO

Orain dela hiru urte hasi zen istorio hau. Batxilerreko bigarren maila hasteko prest geunden; udako bukaera heltzen ari zen eta nire lagunei kontatzeko milaka gauza neuzkan, batez ere Izarori (nire lagun mina). Berarentzat idazten dut kontakizun hau; Izarorentzat eta hura bezalako borrokalarientzat, inoiz ez dutela galdu ez esperantza eta ez irribarrea.

2013ko irailaren 9a zen, kurtsoaren hasiera. Oraindik ez dut nire burua aurkeztu: Alazne Goenaga naiz. Nire ikasgai gustokoenak? Dudarik gabe: matematikak, biologia eta fisika eta kimika. Agian arraroa iruditzen zaizue, baina txikitatik argi izan dut medikuntza ikasiko nuela.

Institutuko atean ikusi nituen nire lagun hoberenak: Aitor, Naroa, Iker eta Izaro. Elkar ikusterakoan, guztiok, Izaro izan ezik, gure udako bidaiak kontatzen hasi ginen, oso pozik eta irrifar eginez. Arraro egin zitzaidan Izarok ez hitz egitea; nire koadrilan gehien hitz egiten zuena zenez. Bera nire kontrakoa zen: altua, ederra, dantzari ona… Asko maite nuen arren, inbidia pixka bat nion, eta bera bezalakoa izan nahi nuen… perfekzioa zen! Edo hori zen garai hartan pentsatzen nuena…

Etxerako bidean bakarrik geratu ginenean, galdetu egin nion ea zerbait gertatzen zitzaion, oso isilik zegoelako. Ezetz esan zidan arren, kezkatuta geratu nintzen. Izan ere, Izaro oso ondo ezagutzen nuen eta jarrera hori ez zen batere normala: hain triste eta burumakur zegoen… Gau hartan ezin izan nuen lorik hartu nire lagun minean pentsatzen.

Egun batzuk igarota, kurtsoan kontzentratuagoak geunden eta oporrak ia ahaztuak genituen. Gainera, gure zientzietako lehen proiektua binaka egingo genuen. Nire bikotea? Izaro, noski.

Gure proiektua errusiar mendia zen, Newtonen teoria egiaztatzeko. Proiektu hori egiteko hilabeteak pasa genituen, eta denbora horretan Izarorekin egon nintzen. Egun batean, mareatu eta lurrera erori egin zen, konortea galduz. Aste batzuk pasata, sudur hobietatik odola ateratzen hasi zitzaion, sukarra ere edukiz. Azkenean, egun batean hau esan zidan:

-Alaz, gertatzen zaidana kontatu behar dizut…

Nik arnasa oso azkar hartzen hasi nintzen, banekielako gauza larri bat esango zidala…

-Minbizia dut -Izaro negarrez hasi zen.- Leuzemia. Udararen bukaeratik daukat eta kimiora hartzen bost aste daramatzat. Horregatik orain ahulagoa nago, pisu dexente galdu dut eta, bira -Izaro bere ilea ukitu zuen.- Ilea erortzen ari zait!

Ni negar egiten hasi nintzen Izarori besarkada handia emanez. Dagoeneko banekien gertatzen zitzaiona eta lagundu behar nion, kosta ahala kosta.

Inoiz ez dut ahaztuko batxilerreko bigarren maila, nire bizitzaren zorrotzena izan da. Nolanahi, ezin nintzen triste egon; eta geratzen zitzaizkidan indarrei gogor eutsi behar nien.

Kurtsoaren bukaera iritsi zenean, Izaro gurekin graduatu zen. Kimioterapia sesioak gogorrak izan arren, oraingoz jasan ahal zituen.

Uda igaro zenean, unibertsitatea hastera gindoazen. Fakultateko ikasketa bezala medikuntza aukeratu genuen Izaro eta biok; Aitor, Iker eta Naroarekin batera. Bostek Bilbon pisu bat alokatu genuen, egunero ez bidaiatzeko. Nire lagun minak kimioterapia hartzen jarraitu zuen Bilboko ospitalean. Dena den hobeto zegoela iruditzen zen, nahiz eta oso ahula jarraitu.

Guztiok batera laborategi batean egiten genituen praktikak; eta gure helburua minbiziarekin bukatzea zen, bereziki leuzemiarekin. Gorka Mendizabal gure irakaslea zen, eta kimioterapioaren bidez minbizia sendatu nahi zuen, kimioak zituen akatsak zuzenduz: kimioterapiak zelula txarrei eta onei erasotzen zien, eta berak lortu nahi zuena bakarrik txarrak hiltzea zen.

Zoritxarrez, Izarok ezin izan zuen gurekin bukatu kurtsoa, bat-batean asko gaixotu zen eta gure herrira bueltatu zen.

Azkenean, Izaro udararen amaieran hil egin zen. Nahiz eta ez salbatu, beti bere irrifarrarekin gogoratuko gara. Horregatik guretzako gure proiektua bukatzea hain garrantzitsua da; nahiz eta gure Izaro ezin izan salbatu, beste gaixoei lagundu ahal izateko. Nolanahi ere, Izaro gurekin ez egon arren, gure artean zegoen oraindik.

Gaur egun proiektua lantzen ari gara. Proiektu hau garestia da, froga asko egin behar dira eta; baina uste dugu lortzearen oso hurbil gaudela, baina ez gaude oso ziur. Baina, seguru ez dugula INOIZ esperantza galduko!

chip hiltzaileak

2200. urtean gabiltza, egun eguzkitsua egiten du. Hondartzan eguna pasa gabiltza eta bero handia egiten du.
Jaterako ordua iritsi zaigu eta uran gauza arraroak susmatzen ditugu. Ez genion inportantzia asko eman, jaten garraitu genuen baina momentu batean lurra mugitzen hasi zen. Pauso batzuk bezalakoak ziren, gero eta gertuago nabaritzen genituen. Bat-batean uretan zegoen emakume batek oihu handi bat bota zuen. Hondartzan geunden jende guztia begiratu genion, emakumea korrika bizian atera zen uretatik. Denok harrituta ez genekien zer gertatzen ari zen eta. Uretara begiratzen geratu ginen eta momentu horretan konturatu ginen zer gertatzen ari zen. Arrain itxurako robot batzuk ateratzen ari ziren.
Baina, baina, ¡zer da hori!
Denok harrituta korrika atera ginen hondartzatik. Gero eta robot gehiago ateratzen ari ziren. Baina gizon bat ez zen mugitzen, susmagarria zen. Baina korrika atera ginenez ez genuen ezer gehiago ikusi.

Etxera bueltatu ginen eta ez genuen ezer gehiago jakin. Aste bat pasa eta gero supermerkatura erostera joan nintzen eta bat-batean ambulantzia bat hildako bat eramaten ari zen. Kale erdian zegoen eta arraro xamarra iruditu zitzaidan. bainanik erostera sartu nintzen. Yogurten pasiloan nebilen eta alarma jotzen hasi zen. Korrika atera ginen erosketa egin gabe. Kalera atera eta duela bi aste ikusi genituen arrain formako robotak kaletikan zebiltzaten. Beren aurretik aurkitzen zuten guztia hiltzen zuten.
Lehen anbulantzia eraman zuen pertsona segur aski robot ikaragarri hauek hil egin dute. Esan zidan supermerkatuko kutxazainak.
Gure atzetik robot bat zetorren. Kutxazainari hil egin dio, korrika dendara sartu nintzan eta izozkailuan sartu nintzen. 4 minutu pasa eta gero hotz handia neukan eta hortik atera izanbehar nuen.

Kotxea hartu eta etxera bueltukonintzen. Kaleak basamortubatbezalakoak ziren. Gende batzuk kale herdian hildak zeuden baina bat-batean gizon batkale erdian zegoen pistola antzeko zerbaitekin. Robotak ikusten zituen eta pistola horrekin disparatu eta hiltzen zituen. Ikaragarria iruditu zitzaidan baina nik etxera bueltatu nintzen beldurrez.

Telebista piztu eta notiziak jarri nituen eta kalean zegoen gizona robot guztiak hil zituela esan zutenean oso lasai geratu nintzen.
Bizitza normala egiten jarraitu nuen. Sekulako sustoa izan nuen robotekin.

ZIENTZIAREN GARAPEN HANDIA

Egun eguzkitxu bat zen. Markel oso pozik esnatu zen, eta bere gosaria prestatzen zuen bitartean, sukalde osotik dantzatzen eta abesten zegoen. Aiba! Ahazten zitzaidan… Markel, zazpi urteko mutiko bat da. Markelek pilotarekin jolastea maite du, baina gehien maite duena… bere aitona da. Markelek ez du aitarik, orduan, bere aitona da bere aita bazala, bezala kenduz. Goiz guztiak bezala, Markel bere aiton-amonaren oherara joaten zen, egun onak emateko.
-Egun on Markeltxo! –esan zuen aitonak.
-Maite zaitut aita! –Markel, hau esanez gero, musu potolo bat ematen dio.
-Egun on amona! –amonak barre egiten du.
Gosaria bere sabelera eraman, eta…
-Ama! Busa galduko dudala, oinekoa jarri iezadazu azkar mesedez!! –Markelek barre egiten du.
-Banoa Markel, soberan iristen zara eta. –Amak erantzun zuen.
-Eskerrik asko ama, kriston pila maite zaitut! –Markelek begirada oso polita botatzen dio, bere begiak, oso disdiratsuak, esanez bere ahoa isiltzen zuena, asko maite zuela notatzen zen bere begiradan.
Markelek eta bere ama busa itxoitera joan ziren. Busa etortzen zen bitartean, pixa sartu zitzaion. Bere etxera bueltatu zen, eta pixa egin zuen. Etxetik atera aurretik, bere aitonari musu bat ematea ala ez pentsatu zuen, baino ez zion garrantzia handirik eman, eta musurik gabe geratu zen. Etxetik atera eta gero, geltokira joan zen. Ia ia busa galtzen du.
Eskolan gai desberdinei buruz hitz egiten egon ziren, ala nola, nola sortu zen mundua, edota nola sortzen da papera zuhaitzetik atera eta gero… Baita oso garrantzitsua zela familia maitatzea. Momentu horretan, Markeli bihotza gelditu zion.
Bere buruan…
-Ez diot musu bat eman, orain nirekin haserretuko da… Aitona barka nazazu, maite zaitut…
Markel etxera Joan zen oso triste…
-Markel! Zer moduz eskola? Amona eta biok zurekin hitz egin behar dugu. – esan zuen amak agurtze moduan.
-Kaixo ama… gaur ez dut oso ongi pasa, aitona nirekin haserretuko da goizean musurik eman ez diodalako… -Markelek negarrez hasten da.
-Markel, tontua ez izan, bera beti maiteko zaitu. –Markel besarkatzen du.
-Eskerrik asko ama, oraintxe bertan hamar musu emango dizkiot. –esaten du Markel ez oso konbentzituta.
-Ehh… Beno, Markel, aitonak Jupiterrera Joan da oporretan. –esan zuen amak ez oso pozik.
-NOLA?! Orain nun dago? –garrasi zuen Markel
-Oraintxe Martetik pasatzen ari da. Hurrengo ordutan selfie bat bidaliko digu, teknologia berri hauen bidez. –esan zuen ama barre egiten.
-Ongi da. Selfie-a iristean abisatu mesedez. Maite zaitut. –esan zuen Markel oso haserretuta munduarekin.
-Beno ba… makarroiak jan itzazu, eta gero aitonaren berri bat badago abisatuko zaitut. –esan zuen amak, oso larrituta.
-Eskerrik asko. –erantzun zuen semea.
Amaren pentsamenduen artean:
-Nola esango diot Markeli, bere aitona hil dela? Oso kolpe larria izango da berarentzat, plan bat asmatu behar dut.

-Ama, ama!! Jada bukatu dut, aitonak zerbait bidali du?
-Ezba… mm… Markel… ez dugu berriro aitona ikusiko. –esan zuen ama negarre egingo zuen mutilari begiratzen.
-Z…ze…zeb…zeba?! –umea, negarrez hasi zen.
-Marterren galdu delako, orain, zeru politan dago, izar batean exerita zu ikusten, begiratu hantxe bertan, eta kaixo esan. –esan zuen amak umea konbentzitzeko.
-K…kai…kaixo aitona… hemen behar zaitut, mesedez, bueltan etorri… -lurrera bota zen negar egitera.
Amak, eszena hau ikusterakoan, mutilarekin negarrez hasten da.
-Ama… seguru inoiz bueltatuko dela? –esan zuen Markel tiritatzen.
-Ba… ba bai, seguruenik han geratuko dela, hortik bizitza politakoa ikusten dela esan ohi da. –erantzun zuen amak.
8 urte eta gero…
-Ama… duela 8 urte Joan egin zela... benetan, zer gertatu zitzaion? –galdetu zuen orain 15 urteko mutila.
-Beraz, Markel, aitonak gaixotasun handi bat zeukan, eta… bere momentua iritsi zen. Arnasteaz utzi zuen, eta, anbulantzia ez zen denborara iritsi, ordurako, bizirik ez zegoen... –esan zuen amak negarrez.
-Orduan… aitonak abandonatu zigun… Zergatik ez zenidan lehen esan? –esan zuen mutikoa, konfundituta.
-Oso txikia zinen Mark…
-BAINO! ZER DA HAU! ESKUSA HORI JARRIKO DUZU?! NIRE AITA HIL ZEN, ETA UME BAT NINTZEN? URTE ASKO EGON NINTZEN BERE BUELTAREN ITXOIPENEAN. –korrikaz Joan zen bere gelara.
-Kakazaharra! –garrasi zuen amak.
Markel, hasi zen bere “aitarekin” argazkiak bilatzen, eta, bere txikiko diario sekretua aurkituz gero, irakurtzen hasi zen. Atentzioa deitu zion parte bat irakurri zuen, hauxe esaten zuena:
“Ai, aiton maitea, nun zaude? Zure buelta itxoiten ari naiz, ansia askorekin… Aita, maite zaitut, hemen behar zaitut… Zure besarkadak behar ditut, aurrera jarraitzeko, zure musuak, barrea ateratzeko, eta zu, nik izateko. Hoberena zara aita. Oxala nire aita birsortu ahal zenuke, mundu laztana.”
Orduan, Markeli bonbila piztu zion. Zientzen adarratik joango zen, horrela bere aitonak zeukan gaixotasunaren eta beste gehiagoren aurka gauzak asmatuko zuen, beste pertsonak sufrimendu berdina ez pasatzeko.
20 urte eta gero… (Markelek, 35 urte ditu)
Markel, famatua egin zen, bere aitonaren gaixotasunaren aurka medizinak asmatu zituelako, eta konferentzia pila bat egin zituen, baita doktore internazional bat bihurtu zen.
Markelek, gauean:
-Aita, badakit zu nitaz harro zaudela, kriston pila maite zaitut. –musu bat botatzen du zerura, konkretuki, Martera.

Relatividade

Dous compoñentes químicos viraban dentro dunha esfera metálica.

Endexamais bateron o un contra o outro, perseguíanse, conformando perfectas elipses o seu camiño. Eles pensaban que nunca atoparíanse pois levaban a mesma velocidade mais eles non sabían que todo depende do ollo co que se mirase, e non tiña un haz de luz que lles proporcionara unha referencia verdadeira. O tempo no que estaban a existir quizá non era o mesmo, todo é relativo. Quizais un dia futuro, cando as fauzes do tempo tiveran devorado o mundo, estes dous compoñentes químicos atoparanse e colisionarán, orixinando un gran estoupido, e alumarán a esfera coa potencia de dez mil soles.

Neste caso, tería lugar unha reacción en cadea, isto quere dicir que os compoñentes ó tocarse, convertirianse en radicais libres (como se antes non o foramos, pensaban), e comenzarán a propagarse e espallarse, provocando así unha reacción ainda máis virulenta. Aínda así, nunca ninguén saberá da existencia de dito estoupido, pois a esfera metálica é capaz de manter o ruido e mais a luz nos seus adentros, illando o que pase dentro dela do resto do mundo.

O único xeito de rematar a cadea sería que un dos compoñentes se agotase. Sempre un ten que perder. Non importa o osíxeno nin outras magnitudes fríxidas. Apremiante, a esfera engaiola os movementos e as guerrillas que no seu interior poidan ocorrer. Por moito barullo que teña no seu interior, ela aguanta, sempiterna.

Mantén o silencio. A reacción podería estar ocurrindo no interior, pero por fora o mundo segiría sen sabelo. A esfera minte. A esfera é enganosa.

A esfera luce morna, case fría, mais por dentro esta verdadeiramente quente. Todo depende cos ollos cos que se mire, ou co sistema de referencia que estase a utilizar.

A Carreira

Eric levaba xa varias horas esperto, non fora quen de pegar ollo en toda a noite. Era o gran día, o momento máis esperado da tempada, non era unha carreira calquera coma a dos demais fins de semana... Esta vez, o gañador tería como recompensa ao seu traballo de todos estes anos, a convocatoria directa para formar parte do equipo olímpico do vindeiro verán.
Eric estaba só na habitación, era a mellor maneira de concentrarse. Levaba dende antes do amencer lendo frases de grandes pensadores de épocas pretéritas, casi a de Arquímedes “Dádeme un punto de apoio y moverei o mundo” ou aquela de Einstein que di “se procuras resultados diferentes non fagas sempre o mesmo”.
Deste xeito motivábase, a finalidade era conseguir a súa meta, o seu soño.
Durante o almorzo co resto do equipo mergullouse no seu maxín e matinou cal era a presión que estaba a exercer o leite sobre a magdalena que acababa de introducir nel. Era unha tolería pero decidiu buscar a densidade do leite en internet (1'032 g/mL) e mediu a altura do vaso cunha regla dun compañeiro, xa tiña o preciso e utilizou a fórmula que meses antes estudara na clase de física.
Nunca se parara a pensar niso. Sen dúbida, este tipo de cousas, curiosidades, inquedanzas, axudábano a relaxarse antes da carreira, a desconectar a mente antes da gran tormenta que estaba a piques de descargar nel.
Cando subiu ao autobús, a música soaba nos seus cascos con máis estrondo ca nunca. O autocar arrancou silandeiro a unha velocidade constante que debería ser duns 30 km/h, a pista agardábao impoñente, tranquila a aquelas horas da mañá, mais todos os deportistas sabían o que se lles aveciñaba nese día bochornoso de primavera.
Os vestiarios estaban ateigados de xente, con distintas preocupacións, con distintas visións pero cun obxetivo común, a clasificación para os xogos olímpicos.
A carreira arrancaría do estadio. Nos 42 primeiros quilómetros trancurriría polas rúas da cidade de Kuala lumpur e remataría cunha chegada triunfal no Estadio Nacional de Malaisia. Por sorte os dous mellores atletas da proba Haile Gebrselassie e Kenenisa Bekele, xa estaban clasificados para os Xogos.
Unha gran masa ateigaba a saída, estaban a piques de empezar.
Preparados... Listos... Xaa! O disparo do canón de aire soou e todos se lanzaron á pista.
Eric tiña claro o que debía facer, buscar o seu ritmo e deixarse levar, o comezo foi doado, conseguiu formar un grupo na cabeza da carreira co que seguir unha boa marcha, máis as cousas se torceron dun momento para o outro... Como de cotío Eric ía pensando nas súas cousas durante a carreira e non se fixou no burato que tiña a estrada nunha das curvas, dada a velocidade que levaba deu en ceder e caer de cheo no duro asfalto, que a aquelas horas da mañá ardía coma nunca.
Volveu á realidade, estaba tendido no chan, vía, mareado, como os seus compañeiros de fuga se ían alonxando cada vez máis da súa posición, tiña que reaccionar, a intensa dor que estaba a invadir o seu antebrazo non podía mermalo, non era unha carreira máis, era a carreira da súa vida.
Durante eses momentos de desconcerto e dor tanto física como mental, viulle á cabeza un problema de física que fixera en clase, sobre un corredor ao que lle cae un reloxo e ten que acelerar para coller ao seu compañeiro que seguía correndo a unha velocidade constante. El faría o mesmo, aos poucos intentaría recuperar os metros que agora o separaban da cabeza da carreira, conseguiríao custase o que lle custase, tiña que confiar nel mesmo, iso sería dabondo.
Calculou que lle levarían aproximadamente uns 500 m e que estaban a correr a unha velocidade de 10m/s.
Debía alcanzalos nuns 10 min para ter tempo a pegar un sprint final, así que mentalmente igualou as dúas fórmulas: A de MRU e a de MRUA.
Dáballe que debía acelerar 0'00277 m/s ao cadrado para poder pillalos, e iso fixo, aos 9 minutos xa os tiña a menos de 50 m e quedaban tan só 200 metros para rematar! Estaban a piques de entrar no
estadio, Eric apretou os dentes e pasou aos seus adversarios cunha velocidade impropia das alturas da carreira na que estaban e ante o asombro de todo o mundo proclamouse campión.
Hoxe, Eric, non é máis que un profesor de física, bastante cabezón e amargado pero... Cando chega o tema de movemento encéndese nel unha luz que leva anos xa enterrada, unha luz que o iluminará por dentro o resto da súa vida.

Autocracia orgánica

Alí estaba. E comezou todo.
O nervio óptico case se queima con tanta información. Certamente, a velocidade de transmisión das súas neuronas non era tan alta dende había moito tempo. Imaxinádevos como foi, que case non pasaba todo polo quiasma; corríalle moita présa.
Unha vez que xa toda a información foi organizada e redirecionada, chegou a verdade que xa supoñía: era el. Definitivamente. E isto solo supoñía unha cousa: volver comezar o proceso de sempre, para a miña desgraza. Sabía que, en nada, as hormonas empezarían a saír disparadas cara o meu torrente sanguíneo coa idea de iniciar de novo o seu goberno autocrático sobre min.
E que podía facer eu? Estaba claro: nada.
Finalmente, non tardaron en chegar as ordes.
A vasoconstrición das arterias da miña face pouco tardou en chegar, e mudei de cor. As fazulas e as orellas adquiriron un lixeiro ton vermellón que ningún maquillaxe conseguiría cubrir; unha pena, porque iso sería marabilloso.
Para acompañar, o corazón decidiu que estaba farto de manterse engaiolado no meu mediastino, e loitou con todas as súas forzas por escapar. Ou polo menos iso asemellaba, porque ao ritmo ao que latexaba, pouco lle faltou para saír pola miña boca. Xa non recordaba uns golpes no peito tan fortes, os cales me producían unhas palpitacións que se estendían polas miñas senes. Os mesmos que me facían tremer de pés a cabeza.
E como todo isto non era suficiente, comecei a sentir como as miñas mans se convertían en pequenos océanos de auga salgada, e como ao longo da miña columna vertebral afloraba unha miúda corrente, resultado das pequenas gotas de suor que aparecían polos poros da miña pel.
En fin. A adrenalina fixérase dona do meu corpo. Ou xa non sei, pois dubido se foi a adrenalina ou o amor. Pero xa case apostaría polo segundo; este aínda é máis difícil de controlar que as hormonas. Que xa é dicir.

E.U.-Elemento, Uranio

E.U.- Elemento, Uranio

Eu chamome Uranio, son un dos moitísimos elementos que hai hoxe en día na terra. Xa non son tan novo pois aparecín tal e como son hai bastantes anos, e con bastantes quero dicir cando se estaba formando o universo. Vin pasar pola faz da Terra a moitas especies de animais, a moitas especies de plantas...

Eu penso que tardaron moito en descubrirme os humanos , foi hai nada uns centos de anos atrás , en Alemaña un señor, químico, chamado Maarten Heinrich Klaproth e ainda por riba foi sen querer. Bueno, eu ese día paseino moi ben vendo as caras que puña con cada dato novo que atopaba sobre min, que si o meu número atómico, que si os neutróns, que si os protóns... En definitiva tardou dous anos en reunir datos sobre min. Eu atopábame ca miña amiga a pechblenda e nesos dous anos estiven con ela.
Maarten Klaproth caeume moi ben , notábase que lle gustaba o traballo que facía, que disfrutaba con el, as veces decepcionábase un pouco. Ata unha vez estivo a punto de abandoarme e que outro levase o mérito pero eu axudeille un pouco mostrando máis as miñas caracteríasticas. Iso e a sua paixon por terme descuberto fixérono continuar e ao final rematou o seu traballo comigo.
Nesas décadas tiven moita fama ao se o novo elemento descuberto.

Pasaron moitos anos , xa estabamos no século XX,ata que volveron descubrir máis cousas sobre min, que si novas caracteríasticas, que si usos que lle podia dar... E outra vez o mesmo, pero só que esta vez non me gustou tanto había demasiada xente centrada en min, o que me estaba agobiado.

Nese redescubrimentos de cousas sobre min por parte das persoas atopáronme un bo uso: Crear enerxía en centrais nucleares. Volveron a estudiarme e esta vez integralmente. Velaí os datos que conseguiron:

-Elemento químico chamado uranio de símbolo U . Metálico e de cor plateado-grisáceo.
-Pertence ao período 7, grupo 3 e bloque f.
-O seu número atómico é 92 polo que posee 92 protóns 92 electróns cunha valencia de 6. O seu número másico é
-O seu núcleo pode conter entre 141 e 146 neutrones. Os seus isótopos máis abundantes son o U-238 que posee 146 neutróns e o U-235 que posee 143 neutróns.
-É un elemento algo radioactivo.
-Atópase en estado sólido e en pequenas cantidades na Terra.
-Desempeña un papel fundamental para manter o campo magnético terrestre.

Todo isto xa o sabía pero o que non sabía eran os meus posíbles usos. Eles contáronmos e son: traballo fixo en centrais nucleares para crear enerxía ,para fertilizantes, blindaxe te tanques de guerra, para formar algúns cristales e en armas nucleares. Nombrei estes porque son os que máis me gustan.
Actualmente úsanme bastante pero eu estou contento , así podo viaxar polo mundo e coñecer a outros elemntos interesantes.
Esta é a miña historia.

Frota Estelar

[Flota estelar, 10/07/2094, órbita do planeta Liran]
[Cabina de control]
-Capitán, a nave xa está posicionada na órbita do planeta- Comunica un técnico.
-Iniciemos o protocolo de descenso das NEP(Nave de exploración planetaria).
-Entendido.
[Plataforma de despegue]
-Protocolo de despegue aceptado. Todas as unidades suban ás naves! - Avísanos unha voz robótica.
Eu, como de costume, verifico se todo está en orde e subo á NEP. Detrás de min soben o soldado Ben e a doutora Lúa, os meus amigos de investigación desde hai catorce anos.
-Cerrando comportas- Volve a falar a voz robótica- iniciando despegue.
Unhas portas ábrese e, con axuda dun bazo robótico, a NEP sae da nave. Pola xanela podo ver o verde e azul planeta, o quel me recorda moito a Terra.
O planeta Terra, o meu fogar, que abandonei pola guerra e con ela a miña querida irmá Tasha. Nunca me olvidarei aquel día. Os biónicos atacaban as nosas cidades e nós resistiamos a duras penas, ata que o noso goberno deu inicio ao plan de escape planexado dende moitas décadas. Construíron catorce naves espaciais para que abandonasen a Terra e fosen en busca de outro planeta no que se puidese preservar a vida humana. O único incoveniente era que cada nave tiña capacidade só para duascentas mil persoas e a poboación mundial era de doce mil millons.
Eu e a minha familia fomos escollidos para subir, pero no momento do embarque unha multitude de rebeldes atacaron a base, os meus pais quedaron xunto con otros para retrasalos e dar tempo de que os demais entrásemos, mais non puideron aguantar. Ese momento… Tanto eu cómo os demáis adolescentes… foi a última vez que vimos os nosos pais.
Rapidamente, collín a miña irmá polo brazo e corremos ata a nave, mais xusto na porta, alcanzaronnos, eu loitei, os soldados de dentro da nave loitaron, mais non foi suficiente para recuperar a Tasha. Non sei que lle pasou, mais sospeito que o mesmo que aos nosos pais.
Cando a nave saíu da atmosfera puiden ver como bombas atómicas estalaban sen piedade contra o planeta, o meu planeta.
-Cato, Estás ben? -Pregunta Lúa, sacándome dos dolorosos recordos da guerra.
-Si, estou ben. So un pouco distraído- Minto.
Cando aterramos saímos da nave, noto que se respira un aire moi fresco e doce. A vexetación é indéntica á da Terra.
-Pois comencemos. Dice Ben.
Pasamos toda a tarde andando e investigando a zona, que resultou ser moi interesante. Descubrimos especies que nuncaviramos, como por exemplo, a flor negra con manchas brancas que respondía a sonidos, ou tamén o cabalo de tres cornos e dous rabos que resultou menos salvaxe do esperado.
Cando volvemos á realidade xa empezara a escurecer, así que puxemoss rumbo de volta á NEP. Mentres camiñamos, imos falando de todo o descuberto. De repente, polo IC (intercomunicador), escoitamos as voces axitadas do outro equipo de exploración.
-1-2B a 1-2A, repito, 1-2B a 1-2ª, contesta.
-Que ocorre?
- Algo nos atacou- Di unha voz masculina.
-O que?
-Non o sabemos, non puidemos verlo.
-Matou a Marta- Di unha muller que chora.
-Intentamos contactar co outro equipo, mais xa era tarde demais. Escoitamos os seus últimos gritos polo IC - Volve a decir o home.
-Onde estades?
-Estamos…
- Está aquí -Fala a muller.
-Que está aí? Que é? Pregunto preocupado.
-Lucia, corre!
-Que ocurre?- Pregunto xa con medo. Mais o único que escoito son pasos lixeiros, ata paran e se escoita un forte ruxido.
-Por favor, noooon! - Grita o home.
Foi o único que Lúa, Ben e eu escoitamos, os últimos gritos dos nosos amigos, os seus gritos de infinita dor. Entón a comunicacióncortouse.
Quedamos en silencio fronte ao ocurrido ata que ese silencio é roto polo que parece ser un…ruxido. Os tres nos miramos, e non fai falta dicir nin unha soa palabra, porque xa sabemos o que significa.
Os tres empezamos a correr, e non somos os únicos, algo nos persegue, algo moi grande.
A cousa achégase a toda presa e nos non paramos, ata que os seus pasos xa non se escoita.
-Ahh!- Grita Ben, e o monstro o colleo.
Eu e Lúa continuamos a correr, ata ver a nave que está a só trecentos metros. Corremos ata chegar, pero Lúa grita e cando a vexo está sendo arrastrada para o bosque, e queda en silencio.
Collo a lanterna, apunto para o camiño evexoo, aí de pé, o monstro. É unha especie de oso con dentes de sable, que están manchados coa sangue de Lúa.
Rapidamente pecho a porta, que é golpeada polo oso con fereza. ancendo a nave e voume.
Comunícome co centro de comando, desde a nave.
- Capitán, son Cato, do equipo 1-2A. A misión foi cancelada.
-Porque? Onde están os outros?
-Fomos atacados, e os outros… están todos mortos.

Non todos os fináis son como un quere.

Endexamais esquecereime daquel fatídico dia do 24 de xullo.
Daquela meu pai aínda andaba na busca da solución da enfermidade da miña nai …
El é un unha persoa moi peculiar, seu dia a dia era moi sinxelo, levantábase da cama almorzaba e metíase no seu laboratorio, subía a comer as dúas da tarde e as tres menos cuarto xa estaba metido no laboratorio. El pasaba alí todo o tempo, aínda hoxe non me acordo de onde proviña o diñeiro do que viviamos.
Miña nai padecía dunha enfermidade desas raras que nin nome ten … Esas enfermidades que o estado da de lado por ser tan custosas, era unha enfermidade no sistema locomotor dexenerativa. Ela cando era xoven tiña unha saúde perfecta pero o cumprir 25 anos, no meu 5º cumpreanos comezou a aparecer a enfermidade, no mesmo dia fomos o medico e uns días despois diagnosticáronlle unha enfermidade rara que solo ela padecía en todo o mundo so lle deron seis meses de vida, pero 15 anos despois aquí seguimos meu pai intentando curar a miña nai, e miña nai nunha cadeira de rodas movida por un motor. Dende fai dúas semanas a enfermidade estalle afectando a fala, os médicos din que podería perder a fala por completo.
O meu pai leva xa tres días metido no laboratorio, fai 4 días que miña nai esta moi grave, non fala case, non é capaz de abrir os ollos e respira con gran dificultade. Hoxe pola tarde veu un medico a casa e dixo que rapidamente tería que ir para o hospital pero non nos deixaron ir con ela, que é moi perigoso …
Levamos dous días sen saber nada sobre ela. Hoxe é 24 de xullo, chamamos o hospital e nos dixeron que seguía moi grave e que ia a peor, rapidamente meu pai baixou o laboratorio seguino e o chegar colleu tres líquidos mesturounos e de alí a un pouco saliu un pouco de fume, o meu pai sorriu e dixo nun susurro leve “perfeto” .
Collemos o coche e fomos cara o hospital cando chegamos entramos correndo, tiñamos que ir o ultimo andar na habitación 576 o chegar meu pai estaba eufórico xa que tiña na man a cura a enfermidade da miña nai, cando chegamos saliu o medico da habitación parounos e dixo que o acompañásemos a unha pequena habitación, díxonos que nos tiña que dar unha mala noticia, nese momento o meu pai cambiou a cara por completo xa sabiamos perfectamente a o que nos ia contar, sentamos e o medico díxonos.
-Señor Varela a súa muller acaba de falecer.

O crime imperfecto

Esta historia comeza o día 15 de maio do 1989.
Un marido, nomeado Nicolás Fernández Álvarez, disponse a entrar a súa casa, para estar coa sua muller e fillos, mais.. Cando entrou no vestíbulo da vivenda a súa muller estaba tirada no chan, e non reaccionaba. Nicolás, rapidamente chama a ambulancia para que puideran salvar a súa muller, pero xa era tarde, Berta González, a muller de Nicolás, falecera. Cando chegou o forense, para revisar o corpo, determinou, que Berta morrera dous días atrás.
Todos se preguntaron, como o seu marido non se decatara antes de aquel horrible feito, el, contesta que estaba nun viaxe de traballo, e que non tiña demasiado tempo libre. Os investigadores, non o crían, polo tanto puxéronse a investigar rapidamente. Conseguiran unha orde xudicial para rexistrar a vivenda da parexa.
Cando entraron, e miraron o escenario do crime, fotografaron todo. Ían ir a cociña. Cando abriron os armarios desta, no fondo de todo, encontraron un pequeno bote, cunha sustancia dentro. Cando o levaron ao laboratorio, cuns investigadores especialistas, decataronse que era arsénico e mercurio mesturados, unha sustancia letal para unha persoa de calqueira idade.
As sospeitas fixéronse maiores, xa que Nicolás traballaba de axudante nun laboratorio químico, polo tanto, podería conseguir esta sustancia moi facilmente.
Cando Nicolás se enterou de todo, para encubrirse, empregou ao seu compañeiro de laboratorio, o señor Diego Nuñez. Os investigadores, foron a casa de Diego, e este dixo que el non fixera nada, que non lle dera ningunha sustancia a Berta, que non sacara nada do laboratorio, e o poderían comprobar coas cámaras de seguridade que hai no laboratorio. Os investigadores, pediron as cintas, e Diego deullas.
Cando empezaron a mirar as cintas, decataronse de que cando Nicolás quedaba só, as cámaras apagábanse.
Xoán e Gabriel, os investigadores, contáronlle todo isto a Nicolás, el explicou que cando quedaba só, era para limpar o laboratorio, e parecíalle violento que o mirase ninguén facendo iso.
Gabriel e Xoán buscaron información sobre a sustancia empregada neste suposto homicidio, esta, é unha sustancia que afecta ao organismo lentamente, pero que fai moito dano, aínda que cando se fai unha autopsia da negativa en tóxicos.
Cando lle fixeran a autopsia a Berta, saía que non había ningunha sustancia tóxica no organismo. Ao saberen isto, os investigadores chamaron a un experto en laboratorios químicos, para que analizaran a Berta.
O primeiro que fixo foi arrancarlle un pelo da cabeza, con raíz, e aí saía que foi envelenada pouco a pouco.
Xoán e Gabriel, miraron a póliza de seguros de Berta, e resulta que Nicolás cobrara 600.000€ aproximadamente. Os investigadores decatáronse de que Nicolás tiña problemas de diñeiro, e por iso matara a súa muller.
Xoán e Gabriel levárono a xuízo, e os seus fillos, Marta e Gonzalo, testificarin contra seu pai, xa que se decataran que a súa nai estaba moi rara días atrás. Marta e Gonzalo non quixeron participar moito na investigación, xa que estaban moi doídos polo falecemento da súa nai.
A Nicolás condenárono a cadea perpétua sen posibilidade de libertade condicional, aínda que a maioría pedían pena de morte, pero o xuíz rebaixou a condena porque Nicolás confesou.
Este morreu os 50 anos, dun cancro na cárcere, e os seus fillos foron felices de haber resolto o crime da súa nai.

Oxitocina

Quen son? Ben, tal vez non debería comezar así pero non teño un sistema nervioso como o dos humanos, os organismos superiores. Por ser, non son nin unha célula, a base da vida, pero estou presente nun dos sucesos máis bonitos do universo, o amor. Sí, son a oxitocina, unha hormona que segregan eses corpos terrenais cando están en contacto cos seus seres queridos, así como as súas parellas ou familiares. O amor, esas bolboretas que che dan no fígado non son máis que un suceso químico, unha reacción do teu cerebro a un estímulo. Nos somos segregadas por células e expulsadas cara o torrente sanguíneo, desde o cal circulamos a través de todo o corpo actuando neses sitios máxicos, os órganos diana, producindo esa sensación de cóxegas e felicidade.

Non temos un período de vida prolongado, vivimos nun par de minutos e logo morremos, pero o feito de saber que estamos axudando prodúcenos unha gran satisfacción. Agora ben, mentinvos, non actuamos soas, temos unhas compañeiras, as serotoninas e as vasopresinas, que contribúen a ese cóctel do amor tan fermoso. Podemos dicir que somos unha droga? Efectivamente, ao principio que nos segregamos lentamente, pero o feito de namorarse fai que cada vez actuemos máis e a maior cantidade ata o punto de sufrir esa febre tola de amor na que non podes facer nada máis que pensar nesa persoa especial e desexar estar con ela o resto da túa vida.

Para terminar, o amor, un suceso químico, non loites contra el, non hai nada que se poidas facer para evitalo, déixate levar, namórate.

Amor Omnia Vincit (O amor todo o vence).

Vesubio

Agora, cando volvo a recordar o sucedido co propósito de contalo asómbrome pola sorte que corrín aquel día. Lembro aquela mañá de inverno borrosa no meu recordo, quizais coma un mecanismo para non volver recordar o que aconteceu ou quizais porque xa non son ningún rapaz. De todos xeitos, aquela mañá entre o zoar do vento e o chover desordeado sentíame coma na casa, levaba xa oito meses en Nápoles indagando e facendo grandes avances na miña investigación sobre o Vesubio, estaba moi cerca de obter un permiso para ir inspeccionar a boca do volcán e así obter máis información, pero o destino tíñame preparado outro tipo de inspección. É de saber común que cada certo tempo os volcáns entran en erupción e o Vesubio non era unha excepción, calcúlase que cada dous mil anos este volcán así o fai. Votando a vista atrás e sabendo o que aconteceu en Pompeia parece imposible que coas tecnoloxías e coñecementos que temos hoxe en día non fósemos capaces de previlo nin de salvar moitas das vidas perdidas. Tanto tempo separado da miña terra e das miñas costumes facía que pasase parte do meu tempo libre no pequeno e acolledor restaurante "Rías Baixas"; foi alí as oito e media da mañá onde me atopaba cando o famoso volcán deu o seu primeiro aviso, e coma se de un terremoto normal e corrinte se tratase empezou a zarandear toda a cidade. Pasado o susto a cidade e os seus habitantes seguiron coa súa rutina ignorando o que ía a acontecer, sen embargo eu sabía que algo non ía ben. Un terremoto desa magnitude nunha cidade coma Nápoles que nunca os rexistrara e sabendo que un volcán coma o Vesubio entra en erupción facendo grandes movementos de terra déronme algunhas pistas. Levaba chovendo toda a mañá e as rúas medio asolagadas presentaban un plano bulicioso e borrallento naquel primeiro xoves de decembro, eu dirixíame cara o concello para falar cun amigo meu que me ía conseguir o permiso de investigación no Vesubio, era concelleiro de ocio e quería previlo do que podía chegar a pasar, e que de algún xeito el conseguise falar co alcalde e que este despregase algún tipo de evacuación. En vano, xa que todos estaban moi ocupados coa chegada do novo presidente; funme de alí as doce da mañá, cheguei a estación do tren sen folgos e empapado, comprei un billete cara Roma, quería escapar de alí canto antes. Tras unha espera de case media hora entrei no tren e esperei a que o revisor pasase por min para ensinarlle o meu billete, mollado e desfeito non me serviu, volvín ir cara o punto de venta e cando cheguei o tren xa se fora, tiven que volver esperar outra media hora. Mentres viaxaba no tren adicábame a ver aos pasaxeiros que se afastaban da cidade, algúns sen sabelo estaban salvando a súa vida, pero fixeime nun en concreto, era un rapaz duns vinte anos, alto, loiro, e cunha mochila de acampada na costas, parecía estar fuxindo de algo, coma eu. Achegueime preto del e comeceille a falar, cun italiano pouco seguro, pareceu custarlle entenderme pero ao final decidiuse a falarme, polo que parecía a el tampouco se lle daba ben o italiano, coma min, era español, chamábase Jaime e era dun pobo de Andalucía, estaba algo asustado e fuxía de Nápoles pola mesma razón da que o facía eu. Ao lonxe víase unha gran nube negra cubrindo a cidade e unhas bolas escuras caendo a unha aceleración de 9´8 m/s^2 dende unha altura duns mil metros provocando a morte a quen collese. Tiven que explicarlle a Jaime que esas bolas escuras denominábase pedra pómez e que se formaban co pó que saía do volcán e coa choiva que caía. De súpeto desatouse unha tormenta e unha cadea de lóstregos avalanzouse sobre a cidade, dende a distancia víase fermoso pero alá en Nápoles debía de ser un auténtico inferno, como descubrira nas miñas investigacións a lava do Vesubio tiña un alto contido de Fe polo cal a electricidade dos lóstregos sería transportada pola pedra pómez e a pouca xente a que as pedras non alcanzara serían electrocutadas ao estar en contacto coa auga, unha gran conductora da electricidade. Eran as tres e media da tarde cando chegamos a Roma, en todas as televisións so se falaba do mesmo, o volcán acababa de erupcionar miles de persoas quedaran atrapadas baixo a lava incandescente como dous mil anos antes, eu case sen darme conta salvara a miña vida milagrosamente, media hora máis na cidade e...

Voltamos para amañar as cousas?

VOLTAMOS PARA AMAÑAR AS COUSAS?
A min gustaríame vivir no pasado.
Antes de que fixera tanta calor, antes de que tivéramos que andar refuxiados do sol por que moita xente ten cancro de pel. Agora xa case non quedan lugares naturais, lugares con animais por que non sobreviven. Agora todo son fábricas con ese fume negro que botan polas súas chemineas. Cada vez vexo máis coches, máis coches que emiten eses gases que tan malos din que son. Eses gases que fan que teñamos medo de que o nivel do mar suba e quedemos sen terra. Eses gases tamén fan que desaparezan animais e moitos lugares do mundo cambien.
Agora todo o mundo anda preocupado porque din que non podemos seguir así.
Pero eu quero unha máquina do tempo para volver ó pasado.
A min contoume a xente maior que antes o espertar escoitábase o canto dos paxaros. Que antes había moitos bosques, e non estaba tan presente ese fume negro das industrias. Tamén me contaron que usaban os coches sen problemas. Contáronme que nunca se preocuparon por estes problemas que teño eu hoxe en día e quizáis ese sexa o problema.
Quizáis chegou un momento no que non pensaron en min, en min e os meus amigos e amigas, na miña xeración. Non pensaron que o seu día a día puido ser decisivo para o meu.
Eu quero voltar para poder cambiar.
VOLTAMOS PARA AMAÑAR AS COUSAS?
A min gustaríame vivir no pasado.
Antes de que fixera tanta calor, antes de que tivéramos que andar refuxiados do sol por que moita xente ten cancro de pel. Agora xa case non quedan lugares naturais, lugares con animais por que non sobreviven. Agora todo son fábricas con ese fume negro que botan polas súas chemineas. Cada vez vexo máis coches, máis coches que emiten eses gases que tan malos din que son. Eses gases que fan que teñamos medo de que o nivel do mar suba e quedemos sen terra. Eses gases tamén fan que desaparezan animais e moitos lugares do mundo cambien.
Agora todo o mundo anda preocupado porque din que non podemos seguir así.
Pero eu quero unha máquina do tempo para volver ó pasado.
A min contoume a xente maior que antes o espertar escoitábase o canto dos paxaros. Que antes había moitos bosques, e non estaba tan presente ese fume negro das industrias. Tamén me contaron que usaban os coches sen problemas. Contáronme que nunca se preocuparon por estes problemas que teño eu hoxe en día e quizáis ese sexa o problema.
Quizáis chegou un momento no que non pensaron en min, en min e os meus amigos e amigas, na miña xeración. Non pensaron que o seu día a día puido ser decisivo para o meu.
Eu quero voltar para poder cambiar.
xVOLTAMOS PARA AMAÑAR AS COUSAS?
A min gustaríame vivir no pasado.
Antes de que fixera tanta calor, antes de que tivéramos que andar refuxiados do sol por que moita xente ten cancro de pel. Agora xa case non quedan lugares naturais, lugares con animais por que non sobreviven. Agora todo son fábricas con ese fume negro que botan polas súas chemineas. Cada vez vexo máis coches, máis coches que emiten eses gases que tan malos din que son. Eses gases que fan que teñamos medo de que o nivel do mar suba e quedemos sen terra. Eses gases tamén fan que desaparezan animais e moitos lugares do mundo cambien.
Agora todo o mundo anda preocupado porque din que non podemos seguir así.
Pero eu quero unha máquina do tempo para volver ó pasado.
A min contoume a xente maior que antes o espertar escoitábase o canto dos paxaros. Que antes había moitos bosques, e non estaba tan presente ese fume negro das industrias. Tamén me contaron que usaban os coches sen problemas. Contáronme que nunca se preocuparon por estes problemas que teño eu hoxe en día e quizáis ese sexa o problema.
Quizáis chegou un momento no que non pensaron en min, en min e os meus amigos e amigas, na miña xeración. Non pensaron que o seu día a día puido ser decisivo para o meu.
Eu quero voltar para poder cambiar.

BIZITZAREN INERTZIAK

Ohetik jaiki, eta lehenengo pausua eman bezain pronto, makulu harturik eta ordezko hortzak ahoan ipiniz, leihora abiatu naiz. Bizitzea gogaikarri bihurtzen ari zaidan bizitzaren etapa honetan, egunsentiaren lehen arnasa dastatzera irten naiz, eguzkiak mendiko baserri guztiak banan-banan argiztatzen dituen bitartean.
Hor, arnasarekin batera etorri zait pentsamendua burura, ez ote nauen korronteak gehiegi eraman. Bai, bizitzak sortu dizkidan egoerak aurrera eraman ditut, ezertan pentsatu gabe. Korronteari kasu egin diot, inertzia hutsa izan da nire bizitzaren zentzua. Konformismoak urteak aurrera azkar pasatzearen madarikazioa ekarri dit.

Urteak pasatu dira, baita hamarkadak ere, baserria aurrera eramaten jarraitu dut, baina seme-alabek ihes egin didate hirira. Eta nik zer egin dut horren kontra? Jada zelai osoko belarra jatea kosta egiten zaie ditudan lau ardiei. Orain konturatu naiz, nahiz eta inertzia izatez ez den ezer, eta berataz gauza asko esan ezin den arren, une batez pentsatzen jarrita, bizitzan aurrera jarraitzeko joera zikina besterik ez dela. Inolaz ere gelditu gabe, izan ere, inertziak harrapatzen bazaitu, zureak egin du, nirekin egin duen bezala. Horregatik botatzen diot errua berari, orain, nire begiekin ikusten dudan pertzepzioak, inertziaren eragin indartsua frogatzen duelako. Horretan erreparatzeak, gauza asko azaltzen dizkit.
Egunero amestu izan dut, eta ametsak izan ditut buruan. Bai, ameslaria izan naiz, inoiz betetzen ez diren ametsen ameslaria. Nire barnean ez da inoiz ilusiozko helmugarik egon, oinak betik lurrean eduki ditudala esan daiteke. Ametsez gain, izan ditut borrokak ere buruan, baina nire ahoa ez omen dago injustiziak salatzeko edo barreneko egonezina azaltzeko egina. Emaztea maitatu izan dut, maitasuna izoztu eta denboran galdurik gelditu zen arte, eta nik, nire konformismo ustelagatik, aurrera segitu dut, trenean zutik doan bidaiari bezala, trena gelditu eta gorputza aurrera eramateko mugimendu kontrolagaitza jasaten duenean bezala. Eta bai, oraingoan trenaren kristalarekin bete-betean jo dut, kristala apurtu da eta trenbidearen errailetan botata gelditu naiz. Momentu batean hausnartu, eta geltoki egokian jaitsi izan banintz, zer litzateke nitaz? Ausarta banintz, eta trena nik gidatzearen ardura hartuko banu, zer litzateke nitaz?
Makulua erortzen sentitu dut, lurra geroz eta hurbilago, egunsentiaren lehen arnasa motz geratu zait, eta trenak jada ez nau inora eramango. Inertziak ordea, toki zehatz batetara heltzen lagundu dit, inoiz ezagutu ez dudan tokira, amaierara.

Inspiratu

Inspiratu eta jarri da ordenagailuaren aurrean Irene. Zabaldu du laneko postontzia. Hara, lehiaketa baten berri ematen duen berria dago botilan: http://www.inspiraciencia.es/eu/. Arnasa hartu du, inspiratu. Segituan irudikatu du ipuina. Azken boladan, zenbait ikerketa zientifikoren harira, buruan darabiltzan zenbait ideia orriratzeko nahiz burua husteko aukera paregabea. Aurreko hitzak idatzi ondoren, berriro itzuli da helbidera, sarien berri jakitera, saria sari, idazteko aitzakia ere badela jakinean. Gainera, batek daki, izan liteke denboran bidaiatzea: Julio Verne-k urpeko itsasontzi elektrikoaz idatzi zuen, oraindik asmatu gabe zegoela. Bestalde, maite ditu zientzian inspiratutako filmak, Tú que sabes, kasu; orobat, esperimentu zein ikerketa zientifikoen berri ematen dituzten dokumentalak, bideoak, Masaru Emotok urarekin egindako esperimentu biziki inspiragarria, besteak beste, aurrerago azalduko dena atzera. Ideia horiek ehunduaz, neurona konexio harrigarrien bidez, ea zer nolako ipuina sortzen duen. Meta literaturarako joera duenez, erabaki du meta literaturarekin ere jolastea, hizkera zientifiko xamarra ere tartekatuaz han hemenka.
Aurkeztuko duen ideia denboran aurreratzen den horietakoa izango ote da? Horrela izanez gero, zenbat urte barru egiaztatuko edo frogatuko da?
Galderak aurreko paragrafotxoan idatzita, azken aldian aurkitutako berri zientifikoen berri emateari helduko dio, gogoan dituen beste bizpahirurekin batera, berak gauzatu nahiko lukeen esperimentu-ikerketaren aurrekariak nahiz osagarriak izan litezkeenak zelanbait. Bukaeran azalduko du bere ideia; ipuinetan, jakin minari, misterioari eustea komeni dela diote-eta. Ipuinarekin ere esperimentatu egin nahi du.
Ipuinak 800 hitz izan behar duenez gehienez, inspirazio iturri izan diren ikerketen berri ematen duten artikulu zein bideoen lauzpabost esteka erantsiko ditu: laburtzen eta ideiarekin duten lotura azaltzen hasiz gero, 800 hitzetik gora idatziko bailituzke. Irakurleak egin beza bere lana, otu zaio, beti ere jakin mina baleuka, jakina. Hona ikerketa zientifikook:
https://www.youtube.com/watch?v=gUyqfUut8lA
http://www.livescience.com/43250-mind-controlled-quadcopter.html
http://www.nature.com/news/quantum-physics-what-is-really-real-1.17585
https://www.youtube.com/watch?v=01gYfRr4boI
http://hipertextual.com/2014/05/teletransportacion-cuantica
Arnasa hartuz sakon, atseginez, ideia ipuina ipuinean txertatutako ipuin hiper labur gisa aurkeztearen hautua egin du azken unean; Béla Tarr zuzendariaren antzera, zeinaren filmetan inprobisazioa zein esperimentazioa badiren protagonista (Tarr, d.g.), baita matriuskaren irudiaren ohorez ere, eta, nola ez, bizitza lasaiarekin (slow life) fusiona daitekeen “less is more” esaerarekin bat eginik.
“Sartu da Penelope interneteko mare magnumean igeri egitera, gainontzekoek ehuntzen diharduela pentsatzen dutelarik; aurkitu ditu, argi ibilita, zenbait ikerketa-perla. Egin du perla-diadema. Diadema bihurtu da ikerketa zientifikorako galdera. Autoa gidatzerik egongo litzateke, gasolinarik bota gabe, pentsamenduaren bidez? Aipatu dio Telemakori burutazioa. Erantzuna izan da bat-batekoa: horretarako autoak gasolina gabe dabiltzan mundu batean jaio beharko luke pertsona horrek. Eureka! Bota du Arkimidesek legez. Ondoko galderak piztu zaizkio jarraian itakarrari: ustekizunek badute eraginik, pentsamenduek edukiko dute horretarako indarrik? Galdera-hipotesia egin du: pentsamenduak izango dira etorkizuneko energia berriztagarriak? Bururatu zaio agian norbaiti bururatuko zaiola haurren bat haztea autoak gasolina gabe mugi daitezkeela simulatzen duen mundu batean. Penelopek egin du tupustean jauzi unibertso paralelo batera: gizakiek auto gabe telegarraiotzen dituzte euren buruak.”
Irenek azkenengo aldiz goitik behera idazlana birpasatuta, du inspiratu.

BIBLIOGRAFIA:
Tarr, B. (d.g.) Béla Tarr Regis dialogue with Howard Feinstein.(Bideoa).
Hemendik jasoa: https://www.youtube.com/watch?v=K104Srbj7h0


ZER GERTATU OTE ZAIO TXITARI?

Bazen behin 8 urteko umetxo bat Julen deitzen zena. Julenek aiton amonaren baserrian ematen zuen uda osoa, animaliak zaintzen, baratza lantzen eta aitonarekin istorioak asmatzen. Izugarri ondo pasatzen zuen! Gehien gustatzen zitzaion lana animaliei janaria ematea zen, goizero egunsentiarekin batera esnatu eta gosaldu ondoren aitonarekin joaten zen ukuilura. Aitonak dena txukuntzen zuen bitartean bera oiloekin jolasten zen, txitak oso barregarri iruditzen baitzitzaizkion; eta horrela, egunak joan egunak etorri pasatzen zuen uda Julenek.
Goiz batean umea oiloekin baserri alboan zegoen gari landara atera zen– hainbeste janarirekin, hemen zoragarri egongo dira!- pentsatu zuen. Hala izan zen, oiloek gariz ase bukatu zuten. Hurrengo goizean ukuilura heltzean iskina batean txita txikitxoa etzanda ikusi zuen eta azkar batean bere ondoan makurtu zen. Txita gaixoak ez zuen ezer jaten, tripako mina zuen eta baita beherakoa ere. – Zer gertatu ote zaio? Zergatik gaixotu da txita?- galdetu zion bere buruari. Txitaren gaixotasuna zela eta ez zela bazkaltzeko ordua heldu zen eta Julen etxera sartu zen amonari gertatutakoa azaltzeko. Amonak arreta handiz entzun zion eta azalpena amaitzerakoan galdetu zion – Eta zein uste duzu zuk izango dela kausa?-. – Ez dakit amama, baina saiatuko naiz zure galderari erantzuna topatzen!-erantzun zion umeak. Arratsalde horretan bertan lanari ekin zion eta aurreko eguna aztertzen hasi zen.
- Txita txikitxoa gaixorik dagoen bakarra al da? bai, bakarra da.
- Oilo guztiak leku berdinean egon dira? Bai, guztiak batera daude beti.
- Atzo osasuntsu zegoen, gaur, aldiz, gaixorik… Beraz, zer egin zuen txitak atzo beste egun batzuetan egiten ez duena? ba… atzo landara joan ginen, eta han gari pilo jan zuen! Baina… egunero jaten du garia, ezta?
Azken galdera horretarako erantzunik ez zuela ohartu zenean, aitonarengana hurbildu zen erantzunaren bila. – Aitita, zer jaten dute gure oiloek?- galdetu zion Julenek aitonari, – artoa maitea, zergatik?- erantzun zion aitonak. – Eskerrik asko aitita, jakin-nahia besterik ez- esan zion Julenek. Ziztu bizian egongelara abiatu zen ordurako bere buruan zuen informazio guztia patxadaz antolatzeko.
- Orain arte oilo guztiek egunero artoa jan dute eta osasuntsu egon dira, atzo berriz garia jan zuten eta txita txikitxoa gaixotu egin da, beraz zereal aldaketa gaixotasunaren kausa izan daitekeela pentsa dezakegu... baina, zergatik gaixotu da txita bakarra?- Bazuen bere hipotesia: garia artoaren ordez jateak txita gaixotzea eragiten zuen, beste oilo guztiak ordea ez ziren gaixotu.
Gakoa zerealetan zegoela jabetu zenean, aitonaren laborantza liburura jo eta zerealen inguruan informazio asko topatu zuen. Zerealak talde desberdinetan sailkatzen zirela ikasi zuen. Zereal batzuen hazietan glutena zegoela irakurri zuen, hala nola garian, garagarrean, zekalean edo oloan. Beste batzuetan, berriz, ez zen agertzen glutena, artoan, arrozean edo artatxikian adibidez.
Entzunda zeukan “gluten” hitza, ikastolan zerbait azaldu zioten horretaz, baina nahiko berritsua zen Julen eta ez zuen arreta handirik jarri irakasleak azaldu zuen egunean. Hortaz, amamarengana joan zen eta gertatutakoa kontatu zion: aurreko egunean gari landara egindako txangoa, txitaren gaixotasuna, egindako bilaketa guztiak eta, noski, baita bere hipotesia ere. Azalpena bukatzerakoan esan zion:
– Amama, artoa gluten-gabeko zereal taldean kokatzen dela konturatu naiz eta garia berriz glutendun zerealen taldean, beharbada glutena hartzeak min egin dio txitari? Baina, zergatik gaixotu da txita bakarrik? Zergatik jarraitzen dute osasuntsu gainerakoek?
Orduan, amonak, zeliakia zer zen azaldu zion.
- Begira Julen,gaixotasun zeliakoa glutenarekiko jasanezintasun jarraia da. Zeliakoek ezin dute glutena duten elikagairik jan euren heste-paretan kalte larria eragiten baitie, eta ondorioz, gaixotu egiten dira. Sintoma ohikoenak beherakoa, sabelaren hantura, tripako mina eta egonezina dira. Ideia bat izan dezazun, Julen, gozoki gehiegi jaten duzunean daukazun antzeko egoeran aurkitzen dira.
- Ba nik ez dut pertsona zeliakorik ezagutzen amama!- esan zion Julenek.
- Ziur zaude Julen? Zeliakoek glutenik gabeko dieta zorrotz bat jarraitzen dutenean hestearen egitura normala berreskuratzen dute, eta aipatutako sintomak desagertzen dira. Beraz, haientzako egokia eta segurua den dieta jarraitu ezkero ez dira gaixotuko, osasuntsu biziko dira.
- Eta zuk uste duzu gure txita zeliakoa izango dela? – berriz Julen.
- Baliteke. Zergatik ez zara ukuilura jaisten txitak aipatu ditugun sintomak dituen ala ez egiaztatzera?- Amonak ez zuen esaldia bukatu ere egin umea eskaileratik behera korrika hasi zenean. Ukuilura heltzean bertan zegoen aitona.
-Zertan zabiltza, ume? esan zion gizonak Julen txitaren alboan makurtuta animaliaren tripa ukitzen ikusi zuenean.
- Tripa puztuta dauka aitita, gainera begira, botaka egin du eta ez da batere ondo sentitzen … txita hau zeliakoa da!-. Aitonak ez zuen ezer ez ulertzen eta Julenek, berriz ere, istorio osoa azaldu zion.
Azkenik! bazuen txitaren diagnostikoa. Tratamendua jartzea zen hurrengo pausua. Amonak azaldu zion zeliakoak diren pertsonek osasuntsu bizitzeko gluten gabeko dieta jarraitzea besterik ez dutela egin behar. Beraz, Julenek txitaren eguneroko dieta zaindu zuen, gluten gabekoa izan zedin, eta, jakina, txita txikia guztiz sendatu zen.
Harrezkero gari-landara txangoak bukatu ziren, txita txikiak egunero jaten zuen baserrian ematen zioten artoa. Poliki-poliki txita handitzen joan zen eta udaren amaierarako ukuiluaren oilorik politena bihurtu zen!

AMOENUS

Atzera egin dezagun 1.600.000 urte, non giza espeziea Homo erectus deituta, lurran bizi zen. Han ekialdeko Asian, Amoenus izeneko mutiko bat bizi zen. Amoenus, mutiko oso berritsua zen, baina aldi berean oso azkarra ere bazen. Gauza berriak aztertzea gustatzen zitzaizkion, baita kobazuloetan ikertzera sartzea ere.
Homo erectusak talde txikietan bizi ziren 20 edo 30 pertsona inguru. Amoenus beti zerbait aurkitzen zuenean, beraiekin partekatzen zuen, baina haiek, ez zioten inoiz kaso egiten. Esaten zuten Amoenus arraroa zela eta ez zuela ezertarako balio. Bakarrik gauza alferrak aurkitzeko balio zuela.
Amoenus pertsona ez ulertu bat sentitzen zen. Berak gauza berriak aurkitu nahi zituen beraien espeziea garatzeko, baina inoiz ez zuten funtzionatzen.
Egun batean, Amoenus triste zegoenean , kobazulo batera joatea aukeratu zuen, pertsonetatik isolatzeko. Iritsi zenean, beti bezala gauzak bilatzen hasi zen, zulo txiki txikietatik sartzen. Egun hartan, dena desberdina izan zen. Zulo txiki batetik sartu eta ateratzerakoan, toki oso handi batekin aurkitu zen. Toki hartako sabaian, zulo handi bat zegoen non izarrak ikusi ahal zitezkeen. Toki hura, Amoenusen lekua bihurtu zen, han aurkitzen zituen gauzak gordetzen zituen eta triste zegoenean hara joaten zen.
Denbora asko pasatzen zuen kobazuloan eta gorputzan zeukan poztasun hura, norbaitekin banatzea aukeratu zuen. Pertsona hori bere aita izan zen. Aita kobazuloan sartu bezain laister, konturatu zen aurkikuntza oso handi bat zela eta pozez bere semearekin jolasten hasi zen.
Baina bere aita ezin zuen denbora asko pasa, herrialdean lagundu behar zuelako txabola berriak egiten. Txabola horiek denbora behar zituzten, teilatuak zuhaitzeko adarrekin egiten ziren, forma obalatua zeukaten eta harriez inguraturik zeuden.
Hurrengo egunean, Amoenus bere aitarekin geratu zen kobazuloan, baina bere aita ez zen geratutako denboran azaldu. Amoenus han zegoen bitartean, harri bat hartu eta bere indar guztiekin beste harri baten kontra jo zuen. Hori egiterakoan txinparta bat atera zen eta Amoenus berriz ere, harrituta geratu zen. Behin eta berriro harriak botatzen zituen eta gero eta indar gehiegorekin bota, gero eta txinparta handiagoa ateratzen zen.
Halako gauza bat aurkitzean bere taldearen bila joan zen. Joaterakoan, haiek aurpegi arraroak jartzen hasi ziren, baina orain Amoenuseri ez zitzaion inporta, denak aho irekiarekin geratuko zirela ziur zegoelako.
Horrela gertatu zen eta lehenengo aldiz Amoenusen aurkikuntza txalokatu zuten. Sua egiten zekiten, baina orain sua iraun behar zuen, zaila zelako berriz ere piztea. Horretarako, argi-zuziak egiten zituzten eta beraien bizitzarekin zaintzen zituzten.
Horren ondoren beraien bizitzeko modua aldatu zen. Sua hainbat gauzetarako erabiltzen zuten: beroa emateko , garai hotzak oso gogorrak baitziren, janaria egiteko, honekin konturatu ziren janaria gehiago iraunten zuela, defendatzeko, animalia bat hurbiltzen zenean sua erakutsi eta joaten zen eta azkenik borrokarako tresnak gogortzeko.

BIZITZAREN ARRAKASTA EZ DAGO BETI IRABAZTEAN, BAIZIK ETA INOIZ EZ AMORE EMATEAN.

Iluntasunaren aztarnak

Kanpoan ekaitza zebilen arren, bero itogarria sentitzen nuen hezetasuna zela eta. Edo ez. Agian sentitzen nuena ez zen beroagatik, baizik eta nire barnean pizten ari zen ekaitz bortitzagatik. Agian eguraldia nire pentsamenduak antzeman zituen eta nire egoera areagotzeko asmoz ekaitza bidali zuen. Agian, agian… Hipotesi gehiegi eta baieztapen gutxi.
Ezin dut horri buruz pentsatseari utzi. Izan ere, hiri gris eta goibel hartatik joan egin nintzen nire beldurretaz eta nire iragana betetzen zuen iluntasunaz ihes egiteko asmoz, bizitza berri bat eraikitzeko asmoz, baina ez dakit erabaki egokiena izan zenik.
Momentuz, ez dut uste ezer aldatu denik. Aitzitik, badirudi nire iraganeko mamuek nirekin etortzea erabaki dutela. Beharbada iluntasunak eta nik bat egiten dugu, eta hori aldaezina izan liteke, ekaitz honek gogorarazten nauen bezala.
Euria udan kokatzen ez den bezala, baliteke nik ere ezin izan kokatu inon, ez hirian, ez kostaldean, ez bizitza honetan. Baliteke soberan egotea. Izan ere, inor ez da konturatu Bilbotik joan naizela. Norbaitek ohartuko luke nire falta, gaur bertan nire buruaz beste egiten badut? Ez dut uste.
Gogorik gabe, soka ikusezin batek tiratuko banindu bezala, sukalderantz abiatu naiz. Ez dakit zergatik, gutxitan sartzen naiz gela honetan eta. Bidetik nire burua ikusten dut ispiluan. “Gero eta lodiago zaude. Utz ezazu jateari.”- esaten diot ispiluan islatzen den neskari. Gorrotoz beteriko hitzak dira, pozoitsuak, mingarriak. Munstro baten bihurtu naute, eta orain guztiz bakarrik nago, bai fisikoki bai psikologikoki. Ezin dut nire burua irainik gabe deskribatu, eta amorru ematen dit hain depresio larria pairatu behar, amorrua eta mina ez dudalako merezi. Filmetako printzesa zoriontsuak bezala izatea gustatuko litzaidake behingoz, baina hori dira, filmetako printzesak. Hori ez da benetakoa. Hori errealitatean ez da existitzen. Filmetan printzesek ez dute ez anorexia, ez bulimia, ez depresioa. Filmetan dena printze baten musuarekin konpontzen da.
Irribarrea sorrarazten dit pentsamendu honek. Izan ere, ni egoera honetan nago “printze urdin” bati esker. Izan dezagun zintzoak; errealitatean, edo borrokatzen duzu zure ingurunekoekin eta, batez ere, zure barnean dauden etsaiekin, edo jai daukazu.